60 ఏళ్ల నాటి పాత పన్ను విధానాలను సరళతరం చేస్తూ కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకువచ్చిన ‘ఆదాయపు పన్ను నిబంధనలు 2026’ ఏప్రిల్ 1 నుండి దేశవ్యాప్తంగా అమలులోకి రానున్నాయి. సామాన్య పన్ను చెల్లింపుదారులు మరియు జీతగాళ్లకు ప్రయోజనం చేకూర్చేలా పన్ను మినహాయింపు పరిమితులను పెంచడమే కాకుండా, చట్టంలోని సెక్షన్ల సంఖ్యను కూడా గణనీయంగా తగ్గించారు.
ముఖ్యమైన మార్పులు ఇవే:
- సరళీకృత చట్టం: గతంలో 819 సెక్షన్లు ఉన్న ఆదాయపు పన్ను చట్టాన్ని ఇప్పుడు 536 సెక్షన్లకు తగ్గించారు. దీనివల్ల సామాన్యులు కూడా చట్టాన్ని సులభంగా అర్థం చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
- అద్దె ఇళ్లలో ఉండేవారికి భారీ ఊరట (HRA): ఇప్పటివరకు కేవలం చెన్నై, ముంబై, ఢిల్లీ, కోల్‌కతా వంటి 4 మెట్రో నగరాల్లో ఉండేవారికి మాత్రమే 50% పన్ను మినహాయింపు ఉండేది. ఇప్పుడు ఈ జాబితాలో హైదరాబాద్, బెంగళూరు, పూణే మరియు అహ్మదాబాద్ నగరాలను కూడా చేర్చారు. దీనివల్ల ఈ 8 నగరాల్లో అద్దెకు ఉండే ఉద్యోగులు తమ బేసిక్ శాలరీలో 50% వరకు పన్ను మినహాయింపు పొందవచ్చు.
- పిల్లల విద్యా భత్యం (Education Allowance): ఒక బిడ్డకు నెలకు ₹100గా ఉన్న విద్యా భత్యం మినహాయింపును ఏకంగా ₹3,000కి పెంచారు. అలాగే హాస్టల్ ఖర్చుల మినహాయింపును ₹300 నుండి ₹9,000కి పెంచడం మధ్యతరగతి తల్లిదండ్రులకు పెద్ద ఊరట.
- ఆహార కూపన్లు: ఆఫీసుల్లో ఇచ్చే మీల్ కూపన్ల మినహాయింపు పరిమితిని ₹50 నుండి ₹200కి పెంచారు.
- నగదు లావాదేవీలపై నిఘా: హోటళ్లు లేదా రెస్టారెంట్లలో ఒకేసారి ₹1 లక్ష కంటే ఎక్కువ నగదు చెల్లించడంపై ఆంక్షలు విధించారు. అలాగే ₹5 లక్షల కంటే ఎక్కువ విలువైన వాహనాలు కొనేటప్పుడు, ₹20 లక్షల కంటే ఎక్కువ విలువైన ఆస్తులు కొనేటప్పుడు పాన్ (PAN) కార్డు వివరాలు ఇవ్వడం తప్పనిసరి.
- షేర్ మార్కెట్: కంపెనీలు తమ షేర్లను తిరిగి కొనుగోలు (Buyback) చేసినప్పుడు ఇన్వెస్టర్లకు వచ్చే లాభం ఇకపై ‘క్యాపిటల్ గెయిన్స్ ట్యాక్స్’ పరిధిలోకి వస్తుంది.