దేశవ్యాప్తంగా అద్దె ఇళ్ల నిబంధనలలో కేంద్ర ప్రభుత్వం భారీ మార్పులు చేసింది. ఈ కొత్త చట్టం డిసెంబర్‌లో ఆమోదం పొందగా, జనవరి 1, 2026 నుండి అమలు కానుంది. ఈ మార్పులు అద్దెదారులు మరియు యజమానుల మధ్య పారదర్శకతను పెంచడంతో పాటు వివాదాలను తగ్గించేలా ఉన్నాయి.
కొత్త చట్టంలో ప్రధాన మార్పులు:
1. లిఖితపూర్వక ఒప్పందం తప్పనిసరి: ఇకపై అద్దె ఒప్పందాలు (Rent Agreements) అన్నీ తప్పనిసరిగా లిఖితపూర్వకంగా ఉండాలి. 11 నెలలకు మించిన ఒప్పందాలను ఖచ్చితంగా రిజిస్ట్రేషన్ చేయించాలి. ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న 60 రోజుల్లోపు స్థానిక ‘రెంటల్ అథారిటీ’ వద్ద నమోదు చేయడం ముఖ్యం.
2. అద్దె పెంపుపై పరిమితి: వార్షిక అద్దె పెంపు 5 శాతం కంటే ఎక్కువగా ఉండకూడదు (ఒప్పందంలో అంతకంటే ఎక్కువ అని ముందే రాసుకుంటే తప్ప). అద్దె పెంచాలనుకుంటే ఇంటి యజమాని మూడు నెలల ముందే అద్దెదారుకు నోటీసు ఇవ్వాలి. దీనివల్ల అద్దెదారులపై అకస్మాత్తుగా ఆర్థిక భారం పడదు.
3. సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ (అడ్వాన్స్) పరిమితి: సెక్యూరిటీ డిపాజిట్ విషయంలో కేంద్రం స్పష్టమైన గరిష్ట పరిమితిని విధించింది. ఇది గరిష్టంగా రెండు నెలల అద్దెకు మాత్రమే సమానంగా ఉండాలి. ఉదాహరణకు, నెల అద్దె ₹20,000 అయితే, డిపాజిట్ ₹40,000 మించకూడదు. ఒప్పందం ముగిశాక ఈ మొత్తాన్ని సకాలంలో తిరిగి ఇవ్వాలి.
4. ఖాళీ చేయించే నిబంధనలు: ఇంటి యజమానులు అద్దెదారులను కారణం లేకుండా ఖాళీ చేయించలేరు. సరైన చట్టబద్ధమైన కారణం ఉంటేనే, కోర్టు ప్రక్రియ ద్వారా మాత్రమే ఖాళీ చేయించాల్సి ఉంటుంది. ఇది అద్దెదారులకు రక్షణ కల్పిస్తుంది.
5. అద్దె ధరల నిర్ణయం: ఆస్తి వార్షిక విలువలో సుమారు 8-10 శాతం మేర అద్దె ఉండేలా నిబంధనలు రానున్నాయి. ఉదాహరణకు, ₹50 లక్షల విలువైన ఆస్తికి నెలకు ₹40,000 నుండి ₹50,000 వరకు అద్దె ఉండవచ్చు. అధిక అద్దె వసూలు చేస్తే అద్దెదారులు రెంటల్ కోర్టులో ఫిర్యాదు చేయవచ్చు.
పన్ను నిబంధనలలో మార్పులు (ఏప్రిల్ 2025 నుండి):
వచ్చే ఏడాది ఏప్రిల్ నుండి ఆదాయపు పన్ను నిబంధనలు కూడా మారుతున్నాయి.
- అద్దె ఆదాయాన్ని ‘ఇంటి ఆస్తి ద్వారా వచ్చే ఆదాయం’గా పరిగణిస్తారు.
- TDS మినహాయింపు పరిమితిని ₹2.4 లక్షల నుండి ₹6 లక్షలకు పెంచారు. దీనివల్ల ఇంటి యజమానులకు పన్ను భారం తగ్గి, నగదు లభ్యత పెరుగుతుంది.