భారత రక్షణ రంగంలో దీర్ఘకాలంగా ఎదురుచూస్తున్న ఒక సాహసోపేతమైన నిర్ణయాన్ని హిందుస్థాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ (HAL) తీసుకుంది. యుద్ధ విమానాల ఇంజిన్ల సరఫరాలో జరుగుతున్న భారీ జాప్యానికి గాను, అమెరికాకు చెందిన జనరల్ ఎలక్ట్రిక్ (GE) సంస్థపై హాల్ జరిమానా విధించింది.
తేజస్ MK1A (Tejas MK1A) యుద్ధ విమానాల కోసం ఇంజిన్లను సరఫరా చేయడంలో జి.ఇ సంస్థ నిరంతరం గడువులను ఉల్లంఘిస్తుండటంతో, ప్రస్తుతం ఆ సంస్థకు చెల్లించాల్సిన పేమెంట్లలో ఆ జరిమానా మొత్తాన్ని మినహాయించుకుంటూ హాల్ నగదు చెల్లిస్తోంది. 2021లో కుదిరిన ఒప్పందం ప్రకారం.. ఐదేళ్లలో కేవలం ఆరు ఇంజిన్లను మాత్రమే జి.ఇ సరఫరా చేసింది. ఇది భారత వైమానిక దళం యొక్క యుద్ధ సామర్థ్యాన్ని నేరుగా దెబ్బతీసే అంశంగా కనిపిస్తోంది.
జి.ఇ సంస్థ తన సప్లై చైన్ (సరఫరా గొలుసు)లో సమస్యలు ఉన్నాయని చెబుతున్నప్పటికీ, ఐదేళ్లు గడుస్తున్నా ప్రపంచ స్థాయి సంస్థ ఈ సమస్యను పరిష్కరించలేకపోవడం అనేక అనుమానాలకు తావిస్తోంది. ఉక్రెయిన్ యుద్ధం మరియు ప్రపంచ పరిస్థితులను సాకులుగా చూపినా, భారత్ యొక్క ‘తేజస్’ ప్రాజెక్ట్ కుంటుపడటాన్ని ఇకపై చూస్తూ ఊరుకోబోమని ఈ జరిమానా చర్య ద్వారా స్పష్టమైంది. కేవలం చర్చలు, గడువు పొడిగింపులకు అతీతంగా.. ఆ సంస్థపై ఆర్థికపరమైన ఒత్తిడి తీసుకురావడం ద్వారా మాత్రమే వారిని పని చేసేలా చేయగలమని రక్షణ నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
అయితే, కేవలం ఈ జరిమానా మాత్రమే జి.ఇ సంస్థ వైఖరిని మారుస్తుందా అనేది పెద్ద ప్రశ్న. ఒకవేళ ఇంజిన్ల సరఫరా ఇదే వేగంతో కొనసాగితే, భారత్ ఆర్డర్ చేసిన 180కి పైగా విమానాలకు ఇంజిన్లు అందడానికి మరో 30 ఏళ్లు పట్టే అవకాశం ఉంది. ఇది తేజస్ ప్రాజెక్ట్ యొక్క ప్రధాన ఉద్దేశ్యాన్ని దెబ్బతీస్తుంది. కాబట్టి, భారత్ కేవలం జరిమానాతో ఆగిపోకుండా ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల వైపు వెళ్లాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఈ క్రమంలో, భారత్ స్వదేశీ తయారీ అయిన ‘కావేరి’ (Kaveri) ఇంజిన్ పై మళ్ళీ దృష్టి సారించడం అత్యవసరం. బ్రహ్మోస్ ఏరోస్పేస్ తయారు చేసిన ‘ఆఫ్టర్ బర్నర్’ టెక్నాలజీని కావేరి డ్రై ఇంజిన్కు జోడించడం ద్వారా సుమారు 80-81 కిలోన్యూటన్ల శక్తిని ఉత్పత్తి చేయవచ్చని పరీక్షలు చెబుతున్నాయి. దీనిని జి.ఇ ఇంజిన్కు ప్రత్యామ్నాయంగా లేదా తేజస్ యొక్క నిర్దిష్ట వెర్షన్ల కోసం ఉపయోగించవచ్చు. డీఆర్డీవో (DRDO) మరియు హాల్ కలిసి ఈ ప్రాజెక్ట్కు మరిన్ని నిధులు కేటాయించి, యుద్ధ ప్రాతిపదికన స్వదేశీ ఇంజిన్ల ఉత్పత్తిని మెరుగుపరచాలి.
చివరగా, అంతర్జాతీయ రాజకీయ చదరంగంలో భారత్ ఒక ‘కస్టమర్’ స్థాయి నుండి ‘భాగస్వామి’గా తనను తాను నిలబెట్టుకోవాలి. రఫేల్ లేదా సుఖోయ్-57 వంటి ఇతర దేశాల విమాన ఒప్పందాలను భారత్ హ్యాండిల్ చేసే విధానంపైనే జి.ఇ వంటి సంస్థల సరఫరా వేగం ఆధారపడి ఉంటుంది. కేవలం విమానాల బాడీలను తయారు చేసి పెట్టుకుని, ఇంజిన్ల కోసం ఎదురుచూడటం దేశ భద్రతకు మంచిది కాదు. కాబట్టి, స్వదేశీ ఇంజిన్ పరిశోధనలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వడం మరియు జి.ఇ సంస్థపై వాణిజ్యపరమైన ఒత్తిడిని కొనసాగించడం ద్వారా మాత్రమే 2026 నాటికి తేజస్ ప్రాజెక్ట్ను పూర్తిస్థాయిలో అందుబాటులోకి తీసుకురాగలం.
