న్యూఢిల్లీ – బ్యూరో విశ్లేషణ: మధ్యప్రాచ్యంలో నెలల తరబడి సాగిన ఉత్కంఠకు అమెరికా-ఇరాన్ కాల్పుల విరమణ ఒప్పందంతో ప్రస్తుతానికి బ్రేక్ పడింది. యుద్ధం ఆగింది కదా అని ఊపిరి పీల్చుకుంటే పొరపాటే. ఈ అగ్రరాజ్యాల పోరు ప్రపంచ దేశాలకే కాదు, ముఖ్యంగా భారత్‌కు వెన్నులో వణుకు పుట్టించే పాఠాలను నేర్పింది. చమురు ధరల నుండి దేశ భద్రత వరకు.. ఈ పరిణామాలు మనకు ఇస్తున్న ‘వ్యూహాత్మక హెచ్చరికలు’ ఏమిటో NDTV ప్రత్యేక విశ్లేషణలో చూద్దాం.
1. ఇంధన భద్రత: ‘హోర్ముజ్’ గొంతు నొక్కితే మన గతేంటి?
ప్రపంచ చమురు రవాణాకు గుండెకాయ లాంటి ‘హోర్ముజ్ జలసంధి’ వద్ద అలజడి రేగితే చాలు, మన వంటి దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు అతలాకుతలం అవుతాయి.
- గుణపాఠం: గల్ఫ్ దేశాలపై అతిగా ఆధారపడటం ప్రమాదకరమని ఈ యుద్ధం నిరూపించింది. రష్యా, అమెరికా, ఆఫ్రికా వంటి ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలతో పాటు, పునరుత్పాదక ఇంధనం వైపు భారత్ వేగం పెంచాలి. అలాగే, అత్యవసర సమయాల కోసం ‘స్ట్రాటజిక్ పెట్రోలియం రిజర్వుల’ను మరింత బలోపేతం చేయాలి.
2. రక్షణ రంగంలో స్వయం సమృద్ధి: విదేశీ అస్త్రాలతో గెలవలేం!
ఆధునిక యుద్ధం అంటే కేవలం సైనికుల వీరత్వం మాత్రమే కాదు, అత్యాధునిక సాంకేతికత. ఈ పోరులో డ్రోన్లు, మిసైల్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్‌లే హీరోలుగా నిలిచాయి.
- గుణపాఠం: విదేశీ ఆయుధాల కోసం ఎదురుచూడటం సంక్షోభ సమయంలో భారత్‌ను బలహీనపరుస్తుంది. స్వదేశీ డ్రోన్ టెక్నాలజీ, పటిష్టమైన ఎయిర్ డిఫెన్స్ వ్యవస్థలను అభివృద్ధి చేయడం ఇక ఎంతమాత్రం ఆలస్యం చేయకూడని పని. ‘ఆత్మనిర్భర్ భారత్’ కేవలం నినాదం కాదు, అదొక అత్యవసర అవసరమని తేలిపోయింది.
3. ఆర్థిక స్థిరత్వం: గ్లోబల్ షాక్‌లను తట్టుకోగలమా?
మధ్యప్రాచ్యంలో చిన్న నిప్పు రవ్వ రేగినా మన స్టాక్ మార్కెట్లు కుప్పకూలుతున్నాయి. దీనికి కారణం మన ఆర్థిక వ్యవస్థ అంతర్జాతీయ మార్కెట్లతో పెనవేసుకుపోయి ఉండటమే.
- గుణపాఠం: బాహ్య ఒత్తిళ్లను తట్టుకునేలా మన ఆర్థిక వ్యవస్థను మరింత పటిష్టం చేయాలి. చాబహార్ ఓడరేవు వంటి ప్రత్యామ్నాయ వాణిజ్య మార్గాలను త్వరితగతిన పూర్తి చేసి, ఒకే ప్రాంతంపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవాలి.
4. దౌత్య సమతుల్యం: నైతికత వర్సెస్ జాతీయ ప్రయోజనం
‘వసుధైవ కుటుంబకం’ అని భారత్ ఎంత చెప్పినా, నేటి స్వార్థపూరిత ప్రపంచ రాజకీయాల్లో అది సరిపోదు. అటు అమెరికాతో వ్యూహాత్మక బంధం, ఇటు ఇరాన్‌తో చారిత్రక సంబంధాలను బ్యాలెన్స్ చేయడం కత్తిమీద సామే.
- గుణపాఠం: విదేశాంగ విధానంలో కేవలం ఆదర్శాలు కాకుండా, భారత జాతీయ ప్రయోజనాలే పరమావధిగా అడుగులు వేయాలి. ఎవరి పక్షం వహించకుండానే మన ప్రయోజనాలను ఎలా కాపాడుకోవాలో భారత్ ఒక కొత్త పాఠం నేర్చుకోవాల్సి ఉంది.
చివరిగా: పొరుగున ఉన్న ‘డ్రాగన్’ డేగ కన్ను!
ప్రపంచం ఇరాన్-అమెరికా గొడవలో నిమగ్నమైన ప్రతిసారీ, చైనా-పాకిస్థాన్‌లు భారత్ వైపు పావులు కదిపేందుకు ప్రయత్నిస్తూనే ఉంటాయి. గ్లోబల్ సంక్షోభాల సమయంలో మన సరిహద్దుల వద్ద రక్షణను మరింత కట్టుదిట్టం చేసుకోవడం అత్యంత కీలకం.
ముగింపు: ఈ కాల్పుల విరమణ ఒక తాత్కాలిక ఉపశమనం మాత్రమే. కానీ, భారత్ వంటి ఎదుగుతున్న దేశానికి ఇది ఒక మేల్కొలుపు పిలుపు. రాబోయే కాలంలో మనం ఎంత స్వయం సమృద్ధి సాధిస్తామనే దానిపైనే మన భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుంది.