భారతదేశంలో అరావళి అంటే కేవలం పర్వతాలు మాత్రమే కాదు, అవి ఉత్తర భారతదేశానికి ఊపిరి వంటివి. ఇటీవల అరావళి పర్వతాలకు సంబంధించి వెలువడిన కొత్త నిర్వచనం ప్రకారం, భూమి నుండి కనీసం 100 మీటర్ల ఎత్తు ఉన్న వాటినే అరావళి శ్రేణిగా పరిగణిస్తారని పేర్కొన్నారు. దీనివల్ల దాదాపు 90 శాతం కొండలు రక్షణ పరిధి నుండి బయటకు వెళ్లిపోతాయని, తద్వారా అక్రమ మైనింగ్, నిర్మాణాలు మరియు అడవుల నరికివేత పెరిగి పర్యావరణానికి తీవ్ర నష్టం వాటిల్లుతుందని పర్యావరణవేత్తలు హెచ్చరిస్తున్నారు.
అరావళి పర్వతాలు ఉత్తర భారతదేశానికి ఎందుకు అంత ముఖ్యమో ఈ ఐదు అంశాల ద్వారా తెలుసుకోండి:
1. ఎడారి విస్తరణను అడ్డుకోలేం: థార్ ఎడారి ఉత్తర మరియు తూర్పు దిశల వైపు విస్తరించకుండా అరావళి పర్వతాలు ఒక గోడలా అడ్డుకుంటాయి. ఇవి లేకపోతే ఉత్తర భారతదేశం మొత్తం ఎడారిగా మారిపోయే ప్రమాదం ఉంది. నేల బంజరుగా మారి, వ్యవసాయం అసాధ్యమవుతుంది మరియు కరువు కాటకాలు పెరుగుతాయి.
2. అస్తవ్యస్తమైన వర్షపాతం మరియు కరువు: అరావళి పర్వతాలు గాలి దిశను ప్రభావితం చేస్తాయి. దీనివల్ల రాజస్థాన్, హర్యానా మరియు పశ్చిమ ఉత్తరప్రదేశ్‌లో వర్షాలు కురుస్తాయి. ఇవి లేకపోతే అకాల వర్షాలు మరియు తీవ్రమైన కరువు ఏర్పడుతుంది. దీనివల్ల పేద రైతులు తీవ్రంగా నష్టపోతారు.
3. అరావళి లేకపోతే నీరు ఉండదు: శాస్త్రీయ కోణంలో చూస్తే, అరావళి శిలలు సహజమైన స్పంజ్ (Sponge) లా పనిచేస్తాయి. ఇవి వర్షపు నీటిని ఆపి, భూమి లోపలికి పంపిస్తాయి. తద్వారా ఢిల్లీ-NCR, హర్యానా, రాజస్థాన్ ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాలు (Groundwater) రీఛార్జ్ అవుతాయి. పర్వతాలు నశిస్తే ఉత్తర భారతదేశం తీవ్ర నీటి ఎద్దడిని ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది.
4. కాలుష్యం మరియు శ్వాసకోశ సమస్యలు: పశ్చిమ దిశ నుండి వచ్చే దుమ్ము మరియు ధూళి కణాలను అరావళి పర్వతాలు అడ్డుకుంటాయి. ఇవి లేకపోతే గాలి నాణ్యత (AQI) మరింత క్షీణిస్తుంది. దీనివల్ల ఊపిరితిత్తుల వ్యాధులు పెరిగి పిల్లలు, వృద్ధుల ప్రాణాలకు ముప్పు ఏర్పడుతుంది.
5. జీవవైవిధ్యం అంతరించిపోతుంది: అరావళి పర్వతాల్లో వేల రకాల మొక్కలు, పక్షులు మరియు జంతువులు నివసిస్తున్నాయి. అడవులు నరికివేయబడితే ఇక్కడి పర్యావరణ వ్యవస్థ (Ecosystem) దెబ్బతింటుంది. ఆహారపు గొలుసు (Food Chain) విచ్ఛిన్నం కావడం వల్ల అనేక జాతులు అంతరించిపోతాయి. మనిషి కూడా ఈ ఆహారపు గొలుసులో భాగమే కాబట్టి, ఆ ప్రభావం మనపై కూడా పడుతుంది.