భారతదేశ విదేశీ మారక నిల్వలను (Foreign Exchange Reserves) కాపాడుకునే చర్యల్లో భాగంగా, భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) ఇటీవల సుమారు 1,200 కోట్ల డాలర్ల విలువైన బంగారాన్ని విక్రయించి ఉండవచ్చనే వార్తలు ఆర్థిక రంగంలో సంచలనం సృష్టిస్తున్నాయి.
ఎందుకీ పరిస్థితి? భారతదేశం తన ఇంధన అవసరాల కోసం ప్రధానంగా ఇరాన్, సౌదీ అరేబియా వంటి దేశాల నుంచి ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ప్రపంచంలోనే మూడవ అతిపెద్ద చమురు దిగుమతిదారుగా ఉన్న భారత్, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో జరిగే మార్పులకు తక్షణమే ప్రభావితమవుతుంది. ముఖ్యంగా మధ్యప్రాచ్య దేశాల్లో నెలకొన్న రాజకీయ ఉద్రిక్తతల వల్ల చమురు ధరలు నిరంతరం పెరుగుతున్నాయి.
విదేశీ మారక నిల్వాలపై ఒత్తిడి: చమురు ధరల పెరుగుదల వల్ల భారత్ పెద్ద మొత్తంలో విదేశీ కరెన్సీని ఖర్చు చేయాల్సి వస్తోంది. దీనికి తోడు, రూపాయి విలువ క్షీణించడం ఆర్థిక వ్యవస్థకు అదనపు సవాలుగా మారింది. విదేశీ మారక నిల్వలను సంరక్షించేందుకు మరియు రూపాయి విలువను కాపాడేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఆర్బిఐ పలు కీలక చర్యలు చేపడుతున్నాయి. ఇందులో భాగంగానే ఇంధనం మరియు విలువైన లోహాల దిగుమతి సుంకాలను పెంచినట్లు సమాచారం.
బంగారం విక్రయం జరిగిందా? ఆర్థిక పరిశోధనా సంస్థ ‘బ్లూమ్బెర్గ్’ నివేదిక ప్రకారం, మే 22తో ముగిసిన రెండు వారాల్లో ఆర్బిఐ దాదాపు 1,200 కోట్ల డాలర్ల విలువైన బంగారాన్ని విక్రయించినట్లు అంచనా వేసింది. ఈ విక్రయం ద్వారా వచ్చిన ఆదాయాన్ని విదేశీ కరెన్సీ ఆస్తులుగా మార్చి, దాని ద్వారా విదేశీ మారక నిల్వలను సుమారు 750 కోట్ల డాలర్ల మేర పెంచి ఉండవచ్చని ఆర్థిక నిపుణులు భావిస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బంగారు ధర పెరిగినప్పుడు సాధారణంగా ఆర్బిఐ వద్ద ఉన్న బంగారు నిల్వల విలువ కూడా పెరుగుతుంది, కానీ ఈసారి నిల్వల్లో తగ్గుదల నమోదు కావడం ఈ అనుమానాలకు తావిస్తోంది.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ వివరణ ఇస్తుందా? విదేశీ మారక నిల్వలను స్థిరీకరించడానికి మరియు విదేశీ పెట్టుబడిదారులకు భరోసా కల్పించడానికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా కేంద్ర బ్యాంకులు ఇలాంటి చర్యలు చేపట్టడం కొత్తేమీ కాదు. అయితే, ఈ బంగారం విక్రయానికి సంబంధించి ఆర్బిఐ నుంచి ఇప్పటివరకు ఎటువంటి అధికారిక ప్రకటన వెలువడలేదు. ఆర్బిఐ తన నిర్ణయంపై స్పష్టత ఇస్తుందా లేదా అన్నది ఇప్పుడు ఆర్థిక వర్గాల్లో చర్చనీయాంశమైంది.