మీ UPI, ATM పిన్ మరియు పాస్‌వర్డ్‌లు సురక్షితంగా ఉన్నంత మాత్రాన మీ బ్యాంక్ ఖాతా సురక్షితంగా ఉందని భావిస్తున్నారా? అయితే మీరు పొరబడినట్లే. డెబిట్ కార్డ్, UPI లేదా ఇతర పాస్‌వర్డ్‌లు ఏవీ అవసరం లేకుండానే మీ ఖాతాలోని డబ్బు మాయం అయ్యే అవకాశం ఉంది.
కొన్ని నెలల క్రితం జార్ఖండ్, ఉత్తరప్రదేశ్ మరియు మహారాష్ట్రలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఇటువంటి సంఘటనలు వెలుగుచూశాయి. నేరస్థులు ఖాతాదారుల వేలిముద్రలను (ఫింగర్ ప్రింట్స్) క్లోన్ చేసి, వారి ఆధార్ బయోమెట్రిక్ డేటాను దుర్వినియోగం చేయడం ద్వారా డబ్బును దొంగిలించారు. అందుకే మీ ఆధార్ బయోమెట్రిక్ డేటాను లాక్ చేయడం చాలా కీలకం.
ఆధార్ బయోమెట్రిక్ లాక్ ఎందుకు అవసరం?
ఆధార్ ఎనేబుల్డ్ పేమెంట్ సిస్టమ్ (AePS) ద్వారా జరిగే మోసాలలో మీ వేలిముద్రలు లేదా కంటి పాప (Iris) స్కాన్ డేటాను దొంగిలిస్తారు. ఒకసారి మీరు మీ బయోమెట్రిక్స్‌ను లాక్ చేస్తే, మీ అనుమతి లేకుండా ఎవరూ మీ ఆధార్ ద్వారా బ్యాంక్ లావాదేవీలు చేయలేరు. ఇది మీ వ్యక్తిగత సమాచారానికి మరియు బ్యాంక్ ఖాతాకు అదనపు భద్రతను కల్పిస్తుంది.
ఆధార్ బయోమెట్రిక్స్‌ను లాక్ చేసే విధానం (UIDAI వెబ్‌సైట్ ద్వారా):
మీరు మీ ఆధార్‌ను UIDAI వెబ్‌సైట్ లేదా ‘mAadhaar’ యాప్ ద్వారా సులభంగా లాక్ చేయవచ్చు.
- ముందుగా UIDAI అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లోకి వెళ్లి ‘My Aadhaar’ సెక్షన్‌లో ఉన్న ‘Aadhaar Services’ క్లిక్ చేయండి.
- అందులో ‘Lock/Unlock Biometrics’ అనే ఆప్షన్‌ను ఎంచుకోండి.
- మీ 12 అంకెల ఆధార్ నంబర్ మరియు స్క్రీన్‌పై ఉన్న క్యాప్చా (Captcha) కోడ్‌ను ఎంటర్ చేయండి.
- మీ ఆధార్‌కు లింక్ అయిన మొబైల్ నంబర్‌కు వచ్చే OTPని ఎంటర్ చేయండి.
- అనంతరం ‘Enable Locking’ ఫీచర్‌ను ఆన్ చేయండి.
దీనితో మీ బయోమెట్రిక్స్ లాక్ అవుతాయి. మీకు అవసరమైనప్పుడు దీనిని తాత్కాలికంగా అన్‌లాక్ చేసి వాడుకోవచ్చు, పని పూర్తయ్యాక మళ్ళీ లాక్ అయిపోతుంది.
వర్చువల్ ఐడి (Virtual ID – VID) అంటే ఏమిటి?
మీ అసలు ఆధార్ నంబర్‌ను ఇతరులకు చెప్పకుండానే, ప్రమాణీకరణ (Authentication) కోసం మీరు 16 అంకెల వర్చువల్ ఐడిని ఉపయోగించవచ్చు.
VID జనరేట్ చేసే విధానం:
- UIDAI వెబ్‌సైట్‌లోని ‘VID Generator’ పేజీకి వెళ్లండి.
- మీ ఆధార్ నంబర్ మరియు క్యాప్చా ఎంటర్ చేయండి.
- మొబైల్‌కు వచ్చే OTPని నమోదు చేయండి.
- ‘Generate VID’ పై క్లిక్ చేయండి. మీ మొబైల్‌కు ఎస్‌ఎంఎస్ ద్వారా వర్చువల్ ఐడి అందుతుంది.
- ఇకపై ఈ-కేవైసీ (e-KYC) వంటి సేవల కోసం అసలు ఆధార్ బదులు ఈ నంబర్‌ను వాడుకోవచ్చు.