న్యూఢిల్లీ: బడ్జెట్ సమావేశాల రెండో రోజు, గురువారం (జనవరి 29) కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ 2025-26 ఆర్థిక సర్వేను పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టారు. గత ఏడాది కాలంలో దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ పనితీరు ఎలా ఉంది? రాబోయే కాలంలో అభివృద్ధి వేగం ఎలా ఉండబోతోంది? అనే అంశాలకు ఈ అధికారిక నివేదిక ఒక ‘రిపోర్ట్ కార్డ్’ వంటిది.
ఆర్థిక సర్వేలోని 10 కీలక అంశాలు:
1. GDP వృద్ధి అంచనా: ప్రస్తుత ఆర్థిక సంవత్సరం (FY26) లో భారత్ 7.4% వృద్ధిని సాధిస్తుందని అంచనా వేయబడింది. అలాగే, వచ్చే ఆర్థిక సంవత్సరం (FY27) కోసం జిడిపి వృద్ధి రేటు 6.8% నుండి 7.2% మధ్య ఉండవచ్చని సర్వే పేర్కొంది.
2. ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) పై నియంత్రణ: సామాన్యులకు ఊరటనిస్తూ రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం తగ్గుముఖం పట్టింది. ఇది ఆర్‌బీఐ (RBI) నిర్దేశించిన 4% లక్ష్యానికి దగ్గరగా ఉంటుందని అంచనా. తక్కువ ధరల వల్ల ప్రజల కొనుగోలు శక్తి (Purchasing Power) పెరుగుతుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
3. ద్రవ్య లోటు (Fiscal Deficit) తగ్గింపు: మహమ్మారి తర్వాత ప్రభుత్వం ద్రవ్య లోటును దాదాపు సగానికి తగ్గించింది. ఆర్థిక సంవత్సరం 2026 కోసం ఇది 4.4% గా ఉంటుందని అంచనా వేయబడింది.
4. ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగం – ఎగుమతుల పవర్‌హౌస్: భారతదేశ ఎలక్ట్రానిక్స్ రంగం అద్భుతమైన వృద్ధిని సాధించింది. FY22 లో 7వ స్థానంలో ఉన్న ఈ రంగం, FY25 నాటికి 3వ అతిపెద్ద ఎగుమతి రంగాలుగా ఎదిగింది. FY26 మొదటి ఆరు నెలల్లోనే ఎలక్ట్రానిక్స్ ఎగుమతులు $22.2 బిలియన్లకు చేరుకున్నాయి.
5. ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) పై ప్రత్యేక దృష్టి: ఈసారి ఆర్థిక సర్వేలో AI కోసం ఒక ప్రత్యేక అధ్యాయాన్ని కేటాయించారు. ఇది యువతకు కొత్త అవకాశాలను కల్పిస్తుందని, భవిష్యత్ ఆర్థిక విధానాల్లో AI కీలక పాత్ర పోషిస్తుందని ప్రభుత్వం సంకేతమిచ్చింది.
6. విదేశీ పెట్టుబడులు (FDI) మరియు వాణిజ్యం: సర్వీస్ సెక్టార్‌లో విదేశీ పెట్టుబడులు భారీగా వస్తున్నాయి. యూరోపియన్ యూనియన్ (EU) తో జరిగిన ‘ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్’ ఎగుమతులను పెంచేందుకు పెద్ద పీట వేయనుంది.
7. ఉపాధి మరియు ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్: స్టార్టప్‌లను ప్రోత్సహించేందుకు నియమ నిబంధనలను సులభతరం చేసే ‘ఈజ్ ఆఫ్ డూయింగ్ బిజినెస్ 2.0’ పై దృష్టి సారించారు. ముఖ్యంగా ఫ్యాక్టరీలలో మహిళల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచేందుకు చర్యలు తీసుకోనున్నారు.
8. వ్యవసాయ రంగం మరియు రైతుల ఆదాయం: మంచి రుతుపవనాల వల్ల గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ పుంజుకుంది. కనీస మద్దతు ధర (MSP), పంట బీమా మరియు డిజిటల్ అగ్రికల్చర్ మిషన్ ద్వారా ఉత్పాదకతను పెంచడంపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారించింది.
9. మౌలిక సదుపాయాల (Infrastructure) పై పెట్టుబడి: దేశాభివృద్ధికి కీలకమైన రోడ్లు, రైల్వేలు మరియు ఇతర మౌలిక సదుపాయాలపై పెట్టుబడులను పెంచడమే లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం పనిచేస్తోంది.
10. దేశీయ వినియోగం (Domestic Consumption): పన్ను సంస్కరణల వల్ల ప్రజల దగ్గర మిగిలే ఆదాయం (Disposable Income) పెరిగింది. దీనివల్ల పట్టణ మరియు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వస్తువుల డిమాండ్ పెరిగి ఆర్థిక వ్యవస్థకు బలాన్ని ఇస్తోంది.