దేశవ్యాప్తంగా హైవేలపై టోల్ ప్లాజాల వద్ద కిలోమీటర్ల మేర ఉండే క్యూ లైన్లతో విసిగిపోయిన వాహనదారులకు ఇది పెద్ద ఊరటనిచ్చే వార్త. కేంద్ర రవాణా శాఖ మంత్రి నితిన్ గడ్కరీ రాజ్యసభలో మాట్లాడుతూ, ప్రభుత్వం త్వరలోనే మల్టీ-లేన్ ఫ్రీ-ఫ్లో (MLFF) టోల్ సిస్టమ్ మరియు AI ఆధారిత హైవే మేనేజ్‌మెంట్‌ను అమలు చేయబోతున్నట్లు ప్రకటించారు. దీనివల్ల వాహనాలు టోల్ బూత్‌ల వద్ద ఆగాల్సిన లేదా వేగాన్ని తగ్గించాల్సిన అవసరం ఉండదు.
2026 నాటికి కొత్త వ్యవస్థ
2026 చివరి నాటికి భారతదేశం అంతటా ఈ సరికొత్త వ్యవస్థ అందుబాటులోకి వస్తుందని గడ్కరీ తెలిపారు. ప్రస్తుత ‘ఫాస్టాగ్’ (FASTag) కంటే ఇది ఒక అడుగు ముందే ఉంటుంది. దీనివల్ల వాహనం ప్రయాణిస్తుండగానే టోల్ ఆటోమేటిక్‌గా కట్ అవుతుంది.
MLFF వ్యవస్థ ఎలా పనిచేస్తుంది?
కొత్త MLFF సిస్టమ్ కింద, హైవేలపై వేగంగా వెళ్లే వాహనాలను హై-స్పీడ్ కెమెరాలు మరియు ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) గుర్తిస్తాయి.
- ANPR: ఆటోమేటిక్ నంబర్ ప్లేట్ రికగ్నిషన్ ద్వారా వాహనం నంబర్‌ను గుర్తిస్తారు.
- GNSS: శాటిలైట్ ఆధారిత గ్లోబల్ నావిగేషన్ శాటిలైట్ సిస్టమ్ ద్వారా వాహనం ప్రయాణించిన దూరాన్ని ట్రాక్ చేసి, దాని ప్రకారం మాత్రమే రుసుమును వసూలు చేస్తారు (Pay-as-you-use).
ఏఐ టోల్ సిస్టమ్ వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు:
- ట్రాఫిక్ మేనేజ్‌మెంట్: ఏఐ కేవలం పేమెంట్లకే పరిమితం కాకుండా, ట్రాఫిక్ సరళిని, ప్రమాదాలను లేదా హైవేపై ఆగిపోయిన వాహనాలను తక్షణమే గుర్తించి అత్యవసర సాయం అందిస్తుంది.
- ఇంధనం మరియు సమయం ఆదా: టోల్ ప్లాజాల వద్ద వాహనాలు ఆగి ఉండటం వల్ల జరిగే ఇంధన వృధా మరియు కాలుష్యం తగ్గుతుంది.
- ఖర్చుల తగ్గింపు: భౌతిక టోల్ ప్లాజాల నిర్వహణ కోసం ప్రభుత్వం పెట్టే ఖర్చు తగ్గుతుంది. అభివృద్ధి చెందిన దేశాలతో పోలిస్తే భారతదేశంలో లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు ఎక్కువగా ఉన్నాయి, ఈ వ్యవస్థ ద్వారా వాటిని తగ్గించవచ్చు.
మొదట ఏ హైవేలపై అమలు చేస్తారు?
ఢిల్లీ-మీరట్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే మరియు బెంగళూరు-మైసూరు ఎక్స్‌ప్రెస్‌వే వంటి మార్గాల్లో నిర్వహించిన పైలట్ ప్రాజెక్టులు విజయవంతం కావడంతో 2026 నాటికి పూర్తిస్థాయిలో అమలు చేయాలని నిర్ణయించారు. ఈ వ్యవస్థను సమర్థవంతంగా అమలు చేయడానికి మోటారు వాహనాల చట్టంలో కూడా మార్పులు చేస్తున్నారు. తద్వారా టోల్ మొత్తాన్ని నేరుగా బ్యాంక్ ఖాతా నుండి వసూలు చేయడానికి మరియు డిజిటల్ సెన్సార్లను తప్పించుకునే వారిపై చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవడానికి అవకాశం ఉంటుంది.
ముగింపు: ఈ టెక్నాలజీ అమలులోకి వస్తే, భారతీయ రహదారులపై ప్రయాణం మరింత వేగంగా మరియు సులభంగా మారుతుంది.