ఇరాన్ వాయువ్య ప్రాంతంలోని చెహ్రాబాద్ (Chehrabad) ఉప్పు గనుల్లో వేల ఏళ్ల నాటి మానవ శరీరాలు, అవి పాతిపెట్టిన స్థితిలోనే ఏమాత్రం కుళ్ళిపోకుండా బయటపడటం ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశమైంది. మంజెలో గ్రామానికి సమీపంలో ఉన్న ఈ గనుల్లో దొరికిన ఈ మృతదేహాలను శాస్త్రవేత్తలు ‘సాల్ట్‌మెన్’ (Saltmen) అని పిలుస్తున్నారు.
శాస్త్రవేత్తలను ఆశ్చర్యపరిచిన అంశాలు:
ఈ మృతదేహాలు సుమారు 10,000 సంవత్సరాల నాటివని పరిశోధకులు అంచనా వేస్తున్నారు. ఇన్ని వేల ఏళ్లు గడిచినా, ఆ దేహాల ముఖం, చేతులు, గడ్డం, తలవెంట్రుకలు మరియు వారు ధరించిన దుస్తులు కూడా ఏమాత్రం పాడవకుండా అలాగే ఉండటం అందరినీ ఆశ్చర్యానికి గురిచేస్తోంది.
ఎలా సాధ్యమైంది? గనిలో ఉండే అధిక ఉప్పు శాతం (Salinity) మరియు ఆక్సిజన్ లేకపోవడం వల్ల ఈ శరీరాలు కుళ్ళిపోకుండా సహజంగానే మమ్మీలుగా మారిపోయాయి. ఉప్పు ఒక సహజ రక్షణకారిగా పనిచేసి, కణజాలం పాడవకుండా కాపాడిందని పరిశోధకులు వివరిస్తున్నారు.
తవ్వకాల్లో బయటపడిన వివరాలు:
- తొలి గుర్తింపు: 1993లో గని కార్మికులు పనిచేస్తుండగా ప్రమాదవశాత్తు మొదటి ‘సాల్ట్‌మెన్’ శరీరం బయటపడింది. ఆ దేహంతో పాటు ఒక బంగారు చెవిపోగు, ఇనుప కత్తి మరియు తోలుతో చేసిన బూట్లు కూడా దొరికాయి.
- వరుస ఆవిష్కరణలు: ఆ తర్వాత 2004, 2005 మరియు 2010 సంవత్సరాల్లో మొత్తం ఆరు మృతదేహాలను వెలికితీశారు. వీటిలో ఒక 16 ఏళ్ల బాలుడి శరీరం కూడా ఉంది. వీరంతా ఆ గనిలో పనిచేసే కార్మికులని నిర్ధారించారు.
ప్రమాదం జరిగిన తీరు:
పరిశోధనల ప్రకారం.. ఈ కార్మికుల మరణం సహజమైనది కాదు. గని ఒక్కసారిగా కుప్పకూలడం వల్ల జరిగిన ప్రమాదంలో వీరు మరణించారు. బయటపడిన శరీరాల తల మరియు కళ్ల సమీపంలో ఎముకలు విరిగి ఉండటం దీనికి నిదర్శనం.
- ఆత్మరక్షణ: ఒక మృతదేహం తన చేతులను ముఖానికి అడ్డంగా పెట్టుకున్న స్థితిలో ఉంది. ప్రమాదం జరిగిన సమయంలో అతను తనను తాను కాపాడుకోవడానికి ప్రయత్నించాడని ఇది సూచిస్తోంది.
- ఆహారపు అలవాట్లు: ఒక మృతదేహం ప్రేగులను పరీక్షించగా, అందులో నూలిపురుగుల (Tapeworm) గుడ్లు కనిపించాయి. దీనిని బట్టి ఆ కాలం నాటి మనుషులు వండని లేదా సగం ఉడికించిన మాంసాన్ని ఆహారంగా తీసుకునేవారని అర్థమవుతోంది.
పురాతన మానవుల జీవనశైలి, ఆహారపు అలవాట్లు మరియు దుస్తుల సంస్కృతిని అర్థం చేసుకోవడానికి ఈ ‘సాల్ట్‌మెన్’ ఆవిష్కరణ ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయిగా నిలిచింది.