అమెరికాకు చెందిన రెండవ F-35 స్టెల్త్ ఫైటర్ జెట్‌ను కూల్చివేసినట్లు ఇరాన్ చేసిన అన్-వెరిఫైడ్ (ధృవీకరించబడని) క్లెయిమ్‌లతో మధ్యప్రాచ్యంలో ఉద్రిక్తతలు ఒక్కసారిగా పెరిగాయి. నెల రోజులుగా కొనసాగుతున్న ఈ యుద్ధం ఇప్పటికే ప్రపంచ చమురు సరఫరాను నిలిపివేసి, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లను వణికించగా, ఈ తాజా ఘటన అమెరికా వాయుసేన ఆధిపత్యానికి పెద్ద దెబ్బగా పరిణమించే అవకాశం ఉంది.
ఇరాన్ పాక్షిక ప్రభుత్వ వార్తా సంస్థ ‘మెహర్’ (Mehr) నివేదికల ప్రకారం.. అత్యాధునికమైన ఈ విమానం ఇరాన్ గగనతలంలో కూల్చివేయబడింది. ప్రమాదం జరిగిన తీరును బట్టి చూస్తే పైలట్ ప్రాణాలతో బయటపడే అవకాశం లేదని తెలుస్తోంది. అయితే, అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ (CENTCOM) ఈ వార్తలపై ఇంకా స్పందించలేదు.
F-35 లైట్నింగ్ II విమానాన్ని అమెరికా ఐదవ తరం యుద్ధ సామర్థ్యాలకు వెన్నెముకగా భావిస్తారు. శత్రువుల రాడార్లకు చిక్కకుండా లోపలికి వెళ్లి దాడి చేయడంలో ఇది దిట్ట. అటువంటి విమానం కూలిపోవడం అనేది వాషింగ్టన్ చాటుకుంటున్న “స్టెల్త్ ఆధిపత్యం” (Stealth dominance) పై నీలినీడలు కమ్ముకునేలా చేస్తోందని సైనిక విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
గతంలోనూ ఇలాంటి ఘటనే:
కొన్ని వారాల క్రితం కూడా ఒక అమెరికన్ F-35 విమానాన్ని తాము కొట్టినట్లు టెహ్రాన్ ప్రకటించింది. అప్పట్లో ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ (IRGC) ఒక వీడియోను కూడా విడుదల చేశారు. ఆ విమానం తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నదని ఇరాన్ చెప్పగా, అమెరికా మాత్రం అది కేవలం అత్యవసర ల్యాండింగ్ (Emergency landing) మాత్రమే చేసుకుందని, సురక్షితంగా ఉందని ప్రకటించింది. అయితే, ఇరాన్ కాల్పుల వల్ల విమానం దెబ్బతిన్న మాట వాస్తవమేనని ఆ తర్వాత కొన్ని అనామక వర్గాలు వెల్లడించాయి.
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం:
హోర్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ దిగ్బంధించడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ముడిచమురు సంక్షోభం ఏర్పడింది. యుద్ధం రెండో నెలలోకి ప్రవేశించడంతో ప్రపంచ దేశాలన్నీ దౌత్యపరమైన చర్చల ద్వారా ఈ మార్గాన్ని పునరుద్ధరించాలని ప్రయత్నిస్తున్నాయి. అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ స్పందిస్తూ.. ఈ మార్గం తెరుచుకునే వరకు వేచి చూడకుండా మిత్రదేశాలు అమెరికా ఇంధన ఎగుమతుల వైపు మొగ్గు చూపాలని కోరారు. చర్చలు విఫలమైతే తీవ్ర పరిణామాలు ఉంటాయని ఆయన టెహ్రాన్‌ను హెచ్చరించిన తర్వాత అంతర్జాతీయ స్టాక్ మార్కెట్లు భారీగా పతనమయ్యాయి.
అమెరికా విజయం ఖాయమని ట్రంప్ ధీమా వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహు నేతృత్వంలోని ప్రభుత్వం కూడా వాషింగ్టన్ నిర్దేశించిన కాలక్రమం (Timeline) ప్రకారమే నడుచుకుంటుందని ఆయన ‘టైమ్ మ్యాగజైన్’కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో పేర్కొన్నారు. “నేను చెబితే వారు వింటారు.. నేను ఆపమన్నప్పుడు వారు ఆపుతారు” అని ట్రంప్ వ్యాఖ్యానించారు.