హోర్ముజ్ నౌకపై కాల్పుల ఘటన: శనివారం హోర్ముజ్ జలసంధిలో భారతీయ నౌకపై జరిగిన కాల్పులు కేవలం సముద్ర మార్గంలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తత మాత్రమే కాదు. ఇది ఇరాన్ అంతర్గత రాజకీయాల్లో సాగుతున్న అధికార పోరాటానికి నిదర్శనమని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.
భారత ఇంటెలిజెన్స్ వర్గాలు CNN-News18కి అందించిన సమాచారం ప్రకారం.. భారతీయ ట్యాంకర్ల సమీపంలో జరిగిన ఈ ‘హెచ్చరిక కాల్పులు’ (Warning Shots), ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి సయ్యద్ అబ్బాస్ అరాగ్చీ అనుసరిస్తున్న దౌత్య విధానాలకు వ్యతిరేకంగా ఆ దేశ సైన్యం విసిరిన సవాలు. అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడుల్లో సుప్రీం లీడర్ అలీ ఖమేనీ మరణించిన తర్వాత ఇరాన్లో ఏర్పడిన నాయకత్వ శూన్యత కారణంగా మొత్తం వ్యవస్థ అస్థిరంగా మారింది.
సొంత విదేశాంగ శాఖపైనే సైన్యం తిరుగుబాటు ఎందుకు?
ఈ అస్థిరత మధ్య ఇరాన్ యొక్క అత్యంత శక్తివంతమైన సైనిక సంస్థ IRGC (ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్) మరియు విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ముఖాముఖి తలపడుతున్నాయి. IRGC చీఫ్ అహ్మద్ వహిదీ నేతృత్వంలోని బృందం, విదేశాంగ మంత్రి అరాగ్చీ పాశ్చాత్య దేశాలతో జరుపుతున్న చర్చల్లో ‘అవసరానికి మించి మెతక వైఖరి’ అవలంబిస్తున్నారని భావిస్తోంది. అణు కార్యక్రమం, క్షిపణి వ్యవస్థలు మరియు హిజ్బుల్లా-హమాస్ వంటి సంస్థల విషయంలో దౌత్యపరమైన రాజీలు దేశ ప్రయోజనాలకు విరుద్ధమని IRGC వాదన. అందుకే, హోర్ముజ్ జలసంధిని తెరవాలన్న విదేశాంగ శాఖ ఆదేశాలను సైన్యం బహిరంగంగా ధిక్కరించింది.
IRGC ఆగ్రహానికి అసలు కారణం:
అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య ఇస్లామాబాద్లో జరుగుతున్న శాంతి చర్చలపై పూర్తి నియంత్రణ సాధించాలని IRGC పట్టుబడుతోంది. తమకు అత్యంత సన్నిహితుడైన మహమ్మద్-బాకర్ జోల్గదర్ ను చర్చల బృందంలో చేర్చాలని వారు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. అయితే, జోల్గదర్కు దౌత్యపరమైన అనుభవం లేదన్న కారణంతో అరాగ్చీ దీనిని వ్యతిరేకించారు. ఈ అంతర్గత కలహాల కారణంగా ఇస్లామాబాద్ చర్చలు ఇప్పుడు మూడు వర్గాల (ఇరాన్ దౌత్యవేత్తలు, IRGC హార్డ్లైనర్లు మరియు మధ్యవర్తులు) మధ్య యుద్ధంగా మారాయి.
ఇరాన్ సైన్యం ఎందుకు ఆందోళన చెందుతోంది?
ఖమేనీ మరణానంతరం ఏర్పడిన పరిస్థితుల్లో IRGC మరింత దూకుడుగా వ్యవహరిస్తోంది. ఒకవేళ పాశ్చాత్య దేశాలతో దౌత్యపరమైన ఒప్పందం కుదిరితే, తమ సైనిక శక్తి మరియు నిధులు తగ్గిపోతాయని వారు భయపడుతున్నారు. అందుకే హోర్ముజ్ వంటి వ్యూహాత్మక ప్రాంతాలపై తమ పట్టును నిరూపించుకోవడానికి ఇటువంటి దాడులకు తెగబడుతున్నారు.