న్యూఢిల్లీ: రక్షణ రంగంలో భారత్ సరికొత్త రికార్డును నెలకొల్పింది. ప్రపంచ దేశాలన్నీ ఆశ్చర్యపోయేలా ‘భార్గవాస్త్ర’ను ప్రవేశపెట్టింది. ఒకేసారి 60కి పైగా (ఖచ్చితంగా చెప్పాలంటే 64) మైక్రో మిసైళ్లను ప్రయోగించగల స్వదేశీ వ్యవస్థ కలిగిన ఏకైక దేశంగా భారత్ అవతరించింది.
మహారాష్ట్రలోని నాగ్‌పూర్‌కు చెందిన సోలార్ డిఫెన్స్ అండ్ ఏరోస్పేస్ లిమిటెడ్ (SDAL) ఈ వ్యవస్థను అభివృద్ధి చేసింది. శత్రువుల డ్రోన్ల గుంపులను (Swarm Drones) రెప్పపాటులో నాశనం చేయడానికి దీనిని రూపొందించారు. 19 జనవరి 2026న రక్షణ మంత్రి రాజనాథ్ సింగ్ ఈ వ్యవస్థ విజయాన్ని కొనియాడుతూ, ‘ఆత్మనిర్భర్ భారత్’ సాధించిన అతిపెద్ద విజయంగా దీనిని అభివర్ణించారు.
భార్గవాస్త్ర: సాంకేతికత మరియు సామర్థ్యం
- తయారీ: దీనిని సోలార్ గ్రూప్‌కు చెందిన ‘ఎకనామిక్ ఎక్స్‌ప్లోజివ్స్ లిమిటెడ్’ (EEL) పూర్తి స్వదేశీ సాంకేతికతతో నిర్మించింది. మే 2025లో ఒడిశాలోని గోపాల్‌పూర్‌లో దీనిని విజయవంతంగా పరీక్షించారు.
- భీకర సామర్థ్యం: ఈ వ్యవస్థ కేవలం 10 సెకన్ల వ్యవధిలో 64 మైక్రో మిసైళ్లు/రాకెట్లను ప్రయోగించగలదు. ప్రపంచంలోని ఇతర ఆధునిక వ్యవస్థలు ఒకసారికి గరిష్టంగా 4 మిసైళ్లను మాత్రమే ప్రయోగించగలవు.
- మల్టీ-లేయర్ రక్షణ: ఇది రెండు దశల్లో పనిచేస్తుంది. మొదటిది అన్‌గైడెడ్ రాకెట్ల ద్వారా 20 మీటర్ల పరిధిలోని డ్రోన్లను నాశనం చేస్తుంది. రెండోది ఖచ్చితమైన గైడెడ్ మైక్రో-మిసైళ్ల ద్వారా లక్ష్యాలను ఛేదిస్తుంది.
- పరిధి (Range): ఇది 6 నుంచి 10 కిలోమీటర్ల దూరం నుంచే శత్రు డ్రోన్లను గుర్తించి, 2.5 కి.మీ దూరం వచ్చేసరికి వాటిని పూర్తిగా తుడిచిపెట్టేస్తుంది.
- తక్కువ ఖర్చు: భారీ ఎస్-400 (S-400) వంటి మిసైల్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్స్ కంటే దీని ఖర్చు చాలా తక్కువ. తక్కువ ధరలో లభించే డ్రోన్ దాడులను అడ్డుకోవడానికి ఇది చాలా పొదుపైన మార్గం.
5 ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు – సమాధానాలు:
ప్రశ్న 1: భార్గవాస్త్రను ‘డ్రోన్ కిల్లర్’ అని ఎందుకు పిలుస్తున్నారు? సమాధానం: రాడార్ల కళ్లుగప్పి వచ్చే డ్రోన్ల గుంపులను ఎదుర్కోవడానికి దీనిని ప్రత్యేకంగా రూపొందించారు. ఒకేసారి 64 మిసైళ్లు ప్రయోగించి పెద్ద ఎత్తున జరిగే డ్రోన్ దాడులను ఇది తిప్పికొడుతుంది.
ప్రశ్న 2: ఇది ఏ వాతావరణంలోనైనా పనిచేస్తుందా? సమాధానం: అవును, ఎడారి నుంచి 5000 మీటర్ల ఎత్తులో ఉండే మంచు పర్వతాల వరకు ఏ కఠినమైన ప్రదేశంలోనైనా దీనిని మోహరించవచ్చు.
ప్రశ్న 3: భార్గవాస్త్రలో ఉన్న విశేషం ఏమిటి? సమాధానం: దీనిలోని ‘సాల్వో మోడ్’ (Salvo Mode). ప్రపంచంలోనే ఒకేసారి 60 కంటే ఎక్కువ మిసైళ్లను ప్రయోగించే సామర్థ్యం ఉన్న ఏకైక వ్యవస్థ ఇదే.
ప్రశ్న 4: దీనిని ఒక చోట నుంచి మరో చోటికి తరలించడం సులభమా? సమాధానం: అవును, ఇది మొబైల్ ప్లాట్‌ఫారమ్ (ఆల్-టెర్రైన్ వెహికల్)పై ఆధారపడి ఉంటుంది. యుద్ధ రంగంలో ఎక్కడికైనా దీనిని వేగంగా తరలించవచ్చు.
ప్రశ్న 5: భారత సైన్యానికి ఇది ఎందుకు ముఖ్యం? సమాధానం: చైనా, పాకిస్థాన్ వంటి పొరుగు దేశాల నుంచి పెరిగిపోతున్న డ్రోన్ ముప్పును అడ్డుకోవడానికి ఇది రక్షణ కవచంలా పనిచేస్తుంది. చిన్నపాటి డ్రోన్ల కోసం విలువైన పెద్ద క్షిపణులను వృథా చేయకుండా ఇది కాపాడుతుంది.