ఒక్క తమలపాకు 800 ఏళ్ల శత్రుత్వాన్ని ముగిస్తుందా? “ఈ బీడాను ఎవరు అందుకుంటారు?” అని సవాల్ విసిరిన రాజులు! నేటికీ పగను మరచి మిత్రులవుతున్న జనం.. ఆశ్చర్యపరిచే సంప్రదాయం!

ఏదైనా సవాలును స్వీకరించడాన్ని సూచించడానికి “బీడా ఎవరు ఎత్తుకుంటారు/అందుకుంటారు?” అనే మాటను చాలామంది వినే ఉంటారు.

అయితే, తమలపాకుకు సవాలుకు సంబంధం ఏమిటి? దాదాపు 800 ఏళ్ల క్రితం మొదలైన ఈ సంప్రదాయం వెనుక ఆసక్తికరమైన చరిత్ర దాగుంది. ఉత్తర భారతదేశంలోని బుందేల్‌ఖండ్ ప్రాంతంలో తమలపాకులో సున్నం, కాచు (కత్తా), వక్కలు వంటివి పెట్టి మడిచి ఇచ్చే తాంబూలాన్ని ‘బీడా’ (లేదా పాన్) అని పిలుస్తారు.

ఢిల్లీని పృథ్వీరాజ్ చౌహాన్ పాలిస్తున్న కాలంలో, బుందేల్‌ఖండ్ ప్రాంతాన్ని పరమాల్ రాజు పాలించేవారని చరిత్ర చెబుతోంది. ఆ రోజుల్లో రాజాస్థానాలలో కష్టతరమైన లక్ష్యాలను సాధించడానికి సవాళ్లు విసరడం పరిపాటిగా ఉండేది. ఒకసారి పరమాల్ రాజు దర్బారులో ఒక పెద్ద సవాలును ప్రకటించినప్పుడు, దానిని స్వీకరించేవారి కోసం తాంబూలపు పళ్లెంలో ఒక బీడాను ఉంచారు. అప్పుడు ఆల్హా, ఊదల్ అనే వీరులు ఆ బీడాను చేతబట్టి సవాలును స్వీకరించి, ఆ లక్ష్యాన్ని విజయవంతంగా సాధించారని ప్రతీతి. అప్పటి నుంచే ‘బీడా ఎత్తడం’ లేదా సవాలును స్వీకరించే సంప్రదాయం మొదలైందని స్థానిక చారిత్రక గాథలు చెబుతున్నాయి.

ఈ సంప్రదాయం కేవలం సవాళ్లను స్వీకరించడానికే పరిమితం కాలేదు. బుందేల్‌ఖండ్ ప్రాంతంలో, ముఖ్యంగా మధ్యప్రదేశ్‌లోని ఛతర్‌పూర్ పరిసరాల్లో పాత శత్రుత్వాలను మరచి రాజీ పడటానికి కూడా బీడాను వాడుతుంటారు. దసరా పండుగ నాడు రావణ దహనం ముగిసిన తర్వాత, ఒకరికొకరు తమలపాకు బీడాను ఇచ్చిపుచ్చుకుని పాత విభేదాలు, మనస్పర్థలను వీడి స్నేహాన్ని పునరుద్ధరించుకోవడం అక్కడి ఆనవాయితీ. ఈ సద్భావనా సంప్రదాయం దీపావళి వరకు కొనసాగుతుంది.

బుందేల్‌ఖండ్ ప్రాంతంలోని మహారాజ్‌పూర్, గర్హి మల్హరా అలాగే ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మహోబా తదితర ప్రాంతాలలో తమలపాకు తోటలు విస్తారంగా సాగవుతాయి. ఒకప్పుడు ఇక్కడి తమలపాకులు విదేశాలకు కూడా ఎగుమతి అయ్యేవని స్థానికులు చెబుతారు. తమలపాకులను ఇష్టంగా తినడమే కాకుండా, ఇతరులకు అందిస్తూ బంధాలను పటిష్ఠం చేసుకునే అలవాటు ఈ ప్రాంత ప్రజలలో ఉంది. ఒక్క చిన్న తమలపాకుతో సవాలును స్వీకరించడం, పాత శత్రుత్వాన్ని వీడి స్నేహాన్ని చిగురింపజేయడం ఈ 800 ఏళ్ల సంప్రదాయం యొక్క ప్రత్యేక విశేషం.