తమ కోడలి నుండి మనోవర్తి (Maintenance) కోరుతూ అత్తమామలు దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌ను అలహాబాద్ హైకోర్టు కొట్టివేసింది. “నైతిక బాధ్యతలను చట్టపరమైన బాధ్యతలుగా మార్చలేము” అని కోర్టు ఈ సందర్భంగా ఒక కీలక తీర్పును వెలువరించింది.
ఉత్తరప్రదేశ్ పోలీస్ శాఖలో కానిస్టేబుల్‌గా పనిచేసిన ఒక వ్యక్తి 2021లో మరణించారు. అతని భార్య (కోడలు) కూడా అదే పోలీస్ శాఖలో కానిస్టేబుల్‌గా పనిచేస్తున్నారు. కుమారుడు మరణించడంతో, వృద్ధులైన అతని తల్లిదండ్రులు తమ పోషణ కోసం కోడలి నుండి మనోవర్తి ఇప్పించాలని కోరుతూ కుటుంబ న్యాయస్థానాన్ని (Family Court) ఆశ్రయించారు. గత ఏడాది ఆగస్టులో కుటుంబ న్యాయస్థానం వారి అభ్యర్థనను తిరస్కరించింది. దీనిని సవాలు చేస్తూ ఆ వృద్ధ దంపతులు అలహాబాద్ హైకోర్టులో అప్పీల్ చేశారు.
వృద్ధ దంపతుల వాదన: వారి తరపు న్యాయవాది వాదిస్తూ.. “పిటిషనర్లు ఇద్దరూ చదువుకోని వృద్ధులు. వారు పూర్తిగా తమ కుమారుడిపైనే ఆధారపడి ఉండేవారు. కోడలు ప్రభుత్వ ఉద్యోగంలో ఉండి తగినంత ఆదాయం పొందుతున్నారు. కుమారుడి మరణం తర్వాత రావాల్సిన ఆర్థిక ప్రయోజనాలను కూడా ఆమె పొందారు. తన భర్త తల్లిదండ్రులను చూసుకోవాల్సిన ‘నైతిక బాధ్యత’ కోడలికి ఉంది. దీనిని చట్టపరమైన బాధ్యతగా పరిగణించాలి” అని కోరారు.
హైకోర్టు తీర్పు: ఈ కేసును విచారించిన జస్టిస్ మదన్ పాల్ సింగ్, భారతీయ నాగరిక్ సురక్ష సంహిత (BNSS) సెక్షన్ 144 ప్రకారం పరిశీలించారు. కోర్టు తన తీర్పులో ఇలా పేర్కొంది: “సెక్షన్ 144 ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి తన భార్య, పిల్లలు మరియు తల్లిదండ్రులను మాత్రమే పోషించడానికి చట్టబద్ధంగా కట్టుబడి ఉంటాడు. ఇందులో ‘అత్తమామలు’ చేర్చబడలేదు.”
ఒక కోడలు తన అత్తమామలను పోషించాలనే బాధ్యతను ఈ సెక్షన్ పరిధిలోకి తీసుకురావడం చట్టసభల ఉద్దేశ్యం కాదు. నైతిక లేదా మానవతా కోణంలో ఒక విషయం సరైనదిగా అనిపించినా, చట్టంలో దానికి చోటు లేనప్పుడు దానిని చట్టపరమైన బాధ్యతగా అమలు చేయలేము. అంతేకాకుండా, ఆ కోడలికి కారుణ్య నియామకం (Compassionate Appointment) కింద ఉద్యోగం వచ్చినట్లు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవని కోర్టు ఎత్తిచూపింది. చట్టపరమైన నిబంధన లేనప్పుడు, కేవలం మానవతా కారణాలతో కోర్టు ఉత్తర్వులు జారీ చేయలేదని తెలుపుతూ వృద్ధ దంపతుల పిటిషన్‌ను కొట్టివేసింది.