1. అంతర్జాతీయ సంబంధాలు (International Relations)
భారత్ – ఫ్రాన్స్ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం
- ముఖ్య అతిథి: ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుడు ఇమ్మాన్యుయేల్ మాక్రాన్ ఫిబ్రవరి 17-19, 2026లో భారత్‌లో పర్యటించారు.
- ప్రత్యేకత: ఇరు దేశాలు తమ సంబంధాలను ‘స్పెషల్ గ్లోబల్ స్ట్రాటజిక్ పార్టనర్‌షిప్’ స్థాయికి పెంచుకున్నాయి.
- హెలికాప్టర్ తయారీ: భారత్‌లో ప్రైవేట్ రంగంలో మొట్టమొదటి హెలికాప్టర్ అసెంబ్లీ లైన్ (H125 Final Assembly Line) ను టాటా అడ్వాన్స్‌డ్ సిస్టమ్స్ మరియు ఎయిర్‌బస్ సంయుక్తంగా ప్రారంభించాయి.
- ఇన్నోవేషన్: 2026 సంవత్సరాన్ని ‘భారత్-ఫ్రాన్స్ ఆవిష్కరణల సంవత్సరం’గా ప్రకటించారు.
హెల్సింకీ ఒప్పందం (Helsinki Treaty)
- నేపథ్యం: ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలో సహకారం కోసం నార్డిక్ దేశాలు హెల్సింకీ ఒప్పందాన్ని నవీకరించాలని చర్చించాయి.
- చరిత్ర: 1975లో కుదిరిన ఈ ఒప్పందం ఐరోపాలో ఉమ్మడి భద్రత మరియు సహకారం కోసం ఉద్దేశించబడింది.
బోర్డ్ ఆఫ్ పీస్ (Board of Peace)
- లక్ష్యం: గాజా పునర్నిర్మాణంపై చర్చించడానికి వాషింగ్టన్‌లో మొదటి సమావేశం జరిగింది.
- భారత పాత్ర: భారత్ ఈ సమావేశంలో ‘అబ్జర్వర్’ (పరిశీలకుడు) హోదాలో పాల్గొంది. ఈ బోర్డును డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రతిపాదించారు.
2. ఇండియా AI ఇంపాక్ట్ సమ్మిట్ 2026
న్యూఢిల్లీలో ఫిబ్రవరి 16-20 మధ్య జరిగిన ఈ సమ్మిట్ ద్వారా కొన్ని కీలక మైలురాళ్లు నమోదయ్యాయి:
- న్యూఢిల్లీ డిక్లరేషన్: 88 దేశాలు ఈ పత్రంపై సంతకం చేశాయి. ఇది AI ని ‘ప్రజాస్వామ్యీకరించడం’పై దృష్టి పెట్టింది.
- ‘MANAV’ విజన్: ప్రధాని మోదీ AI కోసం ‘మానవ్’ (MANAV) విజన్‌ను ఆవిష్కరించారు.
- M – మoral (నైతిక వ్యవస్థలు)
- A – అcountable (జవాబుదారీ పాలన)
- N – నational Sovereignty (జాతీయ సార్వభౌమాధికారం)
- A – అccessible (అందరికీ అందుబాటులో)
- V – వalid (చట్టబద్ధమైనది)
- Pax Silica (పాక్స్ సిలికా): చైనా సాంకేతిక ఆధిపత్యాన్ని అడ్డుకోవడానికి అమెరికా నేతృత్వంలోని ఈ వ్యూహాత్మక కూటమిలో భారత్ అధికారికంగా చేరింది.
- Vachana STT: భారతీయ భాషల కోసం 10 లక్షల గంటల వాయిస్ డేటాతో రూపొందించిన AI స్పీచ్ రికగ్నిషన్ మోడల్.
3. నివేదికలు మరియు సూచీలు (Indices)
అవినీతి సూచీ 2025 (Corruption Perception Index)
- భారత ర్యాంకు: 91వ స్థానం (స్కోరు: 39). 2024లో భారత్ 96వ స్థానంలో ఉండేది (స్వల్ప మెరుగుదల).
- టాప్ దేశాలు: డెన్మార్క్ (1), ఫిన్లాండ్ (2), సింగపూర్ (3).
- చివరి స్థానాలు: సోమాలియా, సౌత్ సూడాన్.
4. పాలన మరియు పథకాలు (Polity & Schemes)
- వైబ్రెంట్ విలేజెస్ ప్రోగ్రామ్ (Phase 2): అస్సాంలోని భారత్-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు గ్రామం నుండి అమిత్ షా దీనిని ప్రారంభించారు. 2028-29 నాటికి 1,954 గ్రామాలను అభివృద్ధి చేయడం దీని లక్ష్యం.
- బోధన్ AI (Bodhan AI): విద్యా వ్యవస్థలో AI ని ప్రవేశపెట్టడానికి ‘భారత్ ఎడ్యుAI స్టాక్’ను డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌గా అభివృద్ధి చేయనున్నారు.
- భారత్-విస్తార్ (Bharat-VISTAAR): రైతులకు వారి మాతృభాషలో వ్యవసాయ సమాచారం అందించే AI మల్టీలింగ్వల్ టూల్. దీనిలోని AI అసిస్టెంట్ పేరు ‘భారతి’.
5. వార్తల్లోని ప్రదేశాలు (Places in News)
- గ్రేట్ నికోబార్ ఐలాండ్ ప్రాజెక్ట్: NGT ఈ మెగా ప్రాజెక్టుకు గ్రీన్ సిగ్నల్ ఇచ్చింది. ఇందులో అంతర్జాతీయ కంటైనర్ టెర్మినల్ మరియు మిలిటరీ-సివిలియన్ ఎయిర్‌పోర్ట్ నిర్మించనున్నారు.
- నానెఘాట్ గుహలు (Naneghat Caves): పుణేలోని ఈ చారిత్రక గుహల వద్ద అక్రమ నిర్మాణాలపై కేసు నమోదైంది. ఇవి శాతవాహన కాలం నాటి బ్రాహ్మీ లిపి శాసనాలకు ప్రసిద్ధి.
- హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz): ఇరాన్ ఇక్కడ సైనిక విన్యాసాల కోసం జలసంధిని తాత్కాలికంగా మూసివేసింది. ఇది పర్షియన్ గల్ఫ్ మరియు గల్ఫ్ ఆఫ్ ఒమన్‌ను కలుపుతుంది. ప్రపంచ చమురు సరఫరాలో 20-25% ఇక్కడి నుంచే జరుగుతుంది.
6. క్రీడలు (Sports)
- ఫ్రీస్టైల్ చెస్ వరల్డ్ ఛాంపియన్‌షిప్: నార్వే దిగ్గజం మాగ్నస్ కార్ల్‌సన్ విజేతగా నిలిచారు. ఇది ఫిడే (FIDE) గుర్తించిన మొదటి అధికారిక ఫ్రీస్టైల్ చెస్ ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్. దీనిని ‘చెస్ 960’ అని కూడా పిలుస్తారు (మొత్తం 960 రకాల ప్రారంభ స్థానాలు ఉంటాయి).