గల్ఫ్ దేశాలకు ఉద్యోగాల కోసం వెళ్లడం అనేది భారత్‌లో చాలా కాలంగా ఉన్న ఒక ధోరణి. కటిక పేదరికం నుండి గల్ఫ్ దేశాలకు విమానం ఎక్కి, అక్కడ కష్టపడి తమ జీవితాలను మార్చుకున్న వారు మన చుట్టూ ఎందరో ఉన్నారు.
నేటికీ భారతీయులకు, ముఖ్యంగా మలయాళీలకు విదేశీ ఉద్యోగం అంటే ప్రధానంగా ‘గల్ఫ్’. అందులోనూ సౌదీ అరేబియా అంటే భారతీయులకు మక్కువ ఎక్కువ. కేవలం భారతీయులే కాకుండా పాకిస్థాన్, బంగ్లాదేశ్ నుండి కూడా వేలాది మంది ప్రతిరోజూ ఉపాధి కోసం సౌదీకి చేరుకుంటారు. ఇలా వచ్చే దక్షిణాసియా వలసదారులను సౌదీ ప్రజలు ఒక ప్రత్యేక పేరుతో పిలుస్తుంటారు. అదే ‘రఫీక్’ (Rafiq).
రఫీక్ అంటే అర్థం ఏమిటి?
అరబిక్ పదం ‘రఫీక్’ అంటే అర్థం ‘స్నేహితుడు’ లేదా ‘భాగస్వామి’. అపరిచిత వ్యక్తిని గౌరవప్రదంగా సంబోధించడానికి గల్ఫ్ దేశాలలో సాంప్రదాయకంగా ఈ పదాన్ని ఉపయోగిస్తారు. అయితే ఈ పదం వాడకం వెనుక ఒక చరిత్ర ఉంది.
ఈ పేరు ఎలా పుట్టింది?
1970ల నుండి సౌదీ అరేబియాలో చమురు నిల్వలు, నిర్మాణ రంగం, రవాణా మరియు గృహ సేవలలో కార్మికులకు భారీ డిమాండ్ ఏర్పడింది. దీనివల్ల భారత్, పాకిస్థాన్, బంగ్లాదేశ్ నుండి లక్షలాది మంది సౌదీకి వలస వెళ్లారు.
ఆ సమయంలో పని ప్రదేశాలు చాలా పెద్దవిగా ఉండేవి మరియు కార్మికుల సంఖ్య కూడా ఎక్కువే. భాషా సమస్యల వల్ల యజమానులకు లేదా సూపర్వైజర్లకు ప్రతి కార్మికుడి పేరు గుర్తుంచుకోవడం కష్టంగా ఉండేది. ఆ సందర్భంలో వారు కార్మికులను పేరుతో పిలవడానికి బదులుగా ‘రఫీక్’ అని పిలవడం ప్రారంభించారు. “నాతో పాటు పనిచేసేవాడు” లేదా “ఇక్కడ సహాయకుడు” అనే అర్థంలో దీనిని వాడేవారు.
వ్యంగ్యం మరియు మార్పులు
అయితే, 1980 మరియు 90వ దశకంలో ఈ పదం వాడకం కొంత ప్రతికూలంగా మారింది. సౌదీ వీధుల్లో భారతీయులను తక్కువ చేసి చూపేలా, కొంత అవమానకరమైన రీతిలో ఈ పేరుతో పిలిచేవారు. కానీ కాలక్రమేణా గల్ఫ్ దేశాలతో భారత్ సంబంధాలు బలపడటం, సామాజిక మార్పులు రావడంతో ‘రఫీక్’ అనే పదం అర్థంలో కూడా మార్పు వచ్చింది.
అరబిక్ సంస్కృతిలో ఒక అపరిచితుడిని ‘ఏయ్’ అని లేదా గౌరవం లేకుండా పిలవడం మర్యాద కాదని భావిస్తారు. అందుకే నేడు ‘రఫీక్’ వంటి పదాలను గౌరవప్రదమైన సంబోధనగా వాడుతున్నారు. సోషల్ మీడియా వినియోగదారుల అభిప్రాయం ప్రకారం.. అరబ్బులు కేవలం భారతీయులనే కాకుండా, తమలో తాము కూడా ఈ పేరుతో పిలుచుకుంటారు.
‘భాయ్ సాబ్’ వంటిదే..
భారతదేశంలో మనం అపరిచితులను ‘భాయ్ సాబ్’ అని పిలిచినట్లే, గల్ఫ్‌లో ‘రఫీక్’ అని పిలుస్తారని కొందరు అభిప్రాయపడుతున్నారు. రఫీక్ మాత్రమే కాకుండా, ‘స్నేహితుడు’ అనే అర్థం వచ్చే ‘సదీక్’ (Sadeeq) అనే పదాన్ని కూడా అరబ్బులు కాని వారిని (ముఖ్యంగా భారతీయులు, పాకిస్థానీలను) పిలవడానికి ఉపయోగిస్తారు.