కువైట్ సిటీ: గల్ఫ్ దేశాల్లో యుద్ధ ఉత్కంఠ కొనసాగుతోంది. తాత్కాలిక శాంతి చర్చలు రేపటితో ముగియనున్న నేపథ్యంలో, ఎప్పుడైనా యుద్ధం సంభవించవచ్చనే భయాందోళనలు నెలకొన్నాయి. ఈ క్రమంలో మధ్యప్రాచ్య దేశాల్లో ఒకటైన కువైట్, తాము అనుకున్న ప్రకారం ముడి చమురు సరఫరా చేయలేమని చెబుతూ ‘ఎమర్జెన్సీ’ (అత్యవసర పరిస్థితి) ప్రకటించింది. దీనివల్ల అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు పెరగడం ప్రారంభమైంది.
యుద్ధ నేపథ్యం: ఫిబ్రవరి చివరిలో అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ కలిసి ఇరాన్పై దాడి చేశాయి. నెలరోజుల పైగా కొనసాగిన ఈ యుద్ధం ప్రస్తుతం తాత్కాలికంగా ఆగిపోయింది. అయితే, నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ దేశాల ఇంధన భద్రతను ప్రశ్నార్థకంగా మార్చాయి. ఇరాన్-అమెరికా మధ్య ఘర్షణల వల్ల హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) గుండా జరిగే నౌకల రాకపోకలు నిలిచిపోయాయి.
కువైట్ ప్రకటన: కువైట్ ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని ‘కువైట్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్’, తన కస్టమర్లకు ‘ఫోర్స్ మజూర్’ (Force Majeure) అనే అత్యవసర ఒప్పంద నిబంధనను వర్తింపజేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. హార్ముజ్ జలసంధి మూతపడటం వల్ల ముడి చమురు మరియు పెట్రోలియం ఉత్పత్తులను షెడ్యూల్ ప్రకారం సరఫరా చేయలేమని అధికారికంగా తెలిపింది. దీనివల్ల కువైట్ స్టోరేజ్ ట్యాంకులు వేగంగా నిండిపోతున్నాయి, కానీ ఎగుమతి చేయడానికి మార్గం లేక నౌకలు నిలిచిపోయాయి.
ప్రపంచ చమురు వాణిజ్యంలో సుమారు 20% (ఐదవ వంతు) ఈ హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారానే జరుగుతుంది. కువైట్, సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ వంటి దేశాలు ఈ మార్గంపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం అమెరికా దళాలు ఈ మార్గాన్ని అదుపులోకి తీసుకోవడంతో అంతర్జాతీయంగా చమురు కొరత ఏర్పడుతుందనే భయం మొదలైంది.
ఎగిసిపడుతున్న ధరలు: సరఫరాలో అంతరాయం కలుగుతుందని తెలియగానే ‘రిస్క్ ప్రీమియం’ కారణంగా చమురు ధరలు పెరుగుతాయి. కువైట్ ప్రకటనతో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు రాకెట్ వేగంతో పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఇప్పటికే బ్రెంట్ క్రూడ్ ఆయిల్ ధర 100 డాలర్లకు చేరువలో ఉంది.
భారత్పై ప్రభావం: భారత్ తన ముడి చమురు అవసరాల్లో ఎక్కువ భాగం దిగుమతుల ద్వారానే పొందుతుంది. కువైట్ నిర్ణయం భారత్ను రెండు విధాలుగా దెబ్బతీస్తుంది:
- ముడి చమురు ధర పెరిగితే, భారత్లో పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు మళ్లీ పెరిగే అవకాశం ఉంది.
- ఇంధన ధరల పెరుగుదల రవాణా ఖర్చులను పెంచుతుంది. ఇది నిత్యావసర వస్తువుల ధరల పెరుగుదలకు మరియు ద్రవ్యోల్బణానికి దారి తీస్తుంది.
హార్ముజ్ జలసంధి మళ్లీ పూర్తిగా తెరుచుకునే వరకు ఇంధన మార్కెట్లో ఈ అనిశ్చితి కొనసాగుతుంది. ఇది భారత్ వంటి దిగుమతులపై ఆధారపడిన ఆసియా దేశాలకు పెద్ద సవాలుగా మారనుంది.