రియాద్/న్యూయార్క్: పశ్చిమ ఆసియాలో అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య తాత్కాలిక కాల్పుల విరమణ (Ceasefire) కుదిరినప్పటికీ, గల్ఫ్ దేశాల గుండెల్లో రైళ్లు పరిగెడుతూనే ఉన్నాయి. దుబాయ్, దోహా వంటి సుసంపన్న నగరాలు తాము యుద్ధాలకు అతీతమని ఇన్నాళ్లూ నమ్మిన ‘భద్రతా వలయం’ ఒక్కసారిగా ఛిన్నాభిన్నమైంది. ఇరాన్ ప్రయోగించిన వేల సంఖ్యలో క్షిపణులు, డ్రోన్ దాడులు గల్ఫ్ దేశాల రక్షణ వ్యవస్థల్లోని లొసుగులను ప్రపంచం ముందు ఉంచాయి.
సడలిన ‘అగ్రరాజ్య’ నమ్మకం!
గల్ఫ్ రీసెర్చ్ సెంటర్ అధ్యక్షుడు అబ్దుల్ అజీజ్ సాగర్ విశ్లేషణ ప్రకారం.. ఇన్నాళ్లూ అమెరికా తమకు రక్షణ కవచంలా ఉంటుందని నమ్మిన గల్ఫ్ దేశాలకు ఇప్పుడు ఆ నమ్మకం సడలుతోంది. యుద్ధం తీవ్రస్థాయికి చేరినప్పుడు అమెరికా తమను పూర్తిస్థాయిలో కాపాడలేకపోయిందన్న అసంతృప్తి వారిలో కనిపిస్తోంది. ఇది ఆయా దేశాలు తమ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాలపై పునరాలోచన చేసేలా చేస్తోంది.
గాయపడిన ఇరాన్.. మరింత ప్రమాదకరమా?
బ్లూమ్‌బెర్గ్ ఎకనామిక్స్ నిపుణురాలు దీనా ఎస్ఫండియారీ ఒక కీలక హెచ్చరిక చేశారు. కాల్పుల విరమణ తర్వాత ఇరాన్ బలహీనపడవచ్చు కానీ, ‘గాయపడిన పులి’లా అది మరింత దూకుడుగా మారే అవకాశం ఉంది.
- అమెరికా స్థావరాలే లక్ష్యంగా: ఖతార్, బహ్రెయిన్, కువైట్, యూఏఈ మరియు సౌదీ అరేబియాలో ఉన్న అమెరికా సైనిక స్థావరాలపై ఇరాన్ దాడులు చేసే అవకాశం ఉండటం ఆయా దేశాలను కలవరపెడుతోంది.
- ఆర్థిక వ్యవస్థపై దెబ్బ: చమురు, గ్యాస్ ఎగుమతులకు ఆటంకం కలగడం వల్ల ఈ ఏడాది గల్ఫ్ దేశాలు భారీ ఆర్థిక తిరోగమనాన్ని చవిచూసే ప్రమాదం ఉంది.
వలసల భయం.. నీటిపై రాతలేనా?
ఫిబ్రవరి 28న యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుండి గల్ఫ్ దేశాల్లో ఉంటున్న వేలాది విదేశీ కుటుంబాలు ప్రాణభయంతో తమ స్వదేశాలకు వెళ్లిపోయాయి. ఇప్పుడు సీజ్‌ఫైర్ కుదిరినా, పరిస్థితులు ఎప్పుడు మళ్లీ విషమిస్తాయోనన్న భయంతో వారు తిరిగి రావడానికి వెనుకాాడుతున్నారు. హోటళ్లు, విమానాశ్రయాలు, నీటి శుద్ధి ప్లాంట్ల వంటి కీలక మౌలిక సదుపాయాల భద్రత ఇప్పుడు ప్రశ్నార్థకంగా మారింది.
హార్ముజ్ జలసంధి: గొంతు మీద కత్తి!
ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాకు అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి భవిష్యత్తు ఇంకా అగమ్యగోచరంగానే ఉంది. ఇరాన్ ఈ మార్గాన్ని తన గుప్పిట్లో ఉంచుకోవాలని చూడటం గల్ఫ్ దేశాల ఆర్థిక మూలాలను దెబ్బతీసే అంశం.
జర్నలిస్ట్ విశ్లేషణ: పైకి శాంతి ఒప్పందాలు కనిపిస్తున్నా, తెరవెనుక గల్ఫ్ దేశాలు తమ అస్తిత్వం కోసం పోరాడుతున్నాయి. కేవలం అమెరికాపైనే ఆధారపడకుండా, తమ సొంత రక్షణ వ్యవస్థలను బలోపేతం చేసుకోవాల్సిన అవసరాన్ని ఈ యుద్ధం వారికి గుర్తుచేసింది. గల్ఫ్ తీరంలో స్థిరత్వం అనేది ప్రస్తుతానికి ఒక కలగానే కనిపిస్తోంది.