అమెరికా-ఇరాన్ యుద్ధ ఉద్రిక్తతల వల్ల తలెత్తే ఇంధన సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కోవడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం అత్యవసర సేవల నిర్వహణ చట్టం (ESMA), 1968ని దేశవ్యాప్తంగా అమలు చేసింది. దేశంలో గృహ వినియోగ గ్యాస్ (LPG) సరఫరాకు ఎలాంటి అంతరాయం కలగకూడదనేది ప్రభుత్వ ప్రధాన ఉద్దేశం.
దీంతో పాటు, రిఫైనరీ మరియు పెట్రోకెమికల్ కంపెనీలు ఎల్పీజీ ఉత్పత్తిని గరిష్టంగా పెంచాలని, ఇతర హైడ్రోకార్బన్ ఉత్పత్తి యూనిట్లను కూడా ఎల్పీజీ తయారీ వైపు మళ్లించాలని ప్రభుత్వం ఆదేశించింది. అలాగే అవసర వస్తువుల చట్టం, 1955ని కూడా అమలులోకి తెచ్చింది.
‘ఎస్మా’ (ESMA) చట్టం అంటే ఏమిటి?
ఎస్మా అనేది 1968లో భారత పార్లమెంటు ఆమోదించిన చట్టం. ప్రజల రోజువారీ జీవనానికి అవసరమైన అత్యవసర సేవలు నిరంతరం కొనసాగేలా చూడటం ఈ చట్టం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం.
ఎస్మా పరిధిలోకి వచ్చే సేవలు:
రవాణా: బస్సు సేవలు వంటి ప్రజా రవాణా.
ఆరోగ్యం: డాక్టర్లు, నర్సులు మరియు ఆసుపత్రి సేవలు.
మౌలిక సదుపాయాలు: విద్యుత్, నీటి సరఫరా మరియు పారిశుధ్యం.
ఇంధనం: పెట్రోలియం, బొగ్గు, స్టీల్ మరియు ఎరువుల ఉత్పత్తి, పంపిణీ.
బ్యాంకింగ్: అవసరమైతే బ్యాంకింగ్ సేవలను కూడా దీని పరిధిలోకి తేవచ్చు.
రక్షణ: జాతీయ భద్రతకు సంబంధించిన విభాగాలు.
ఎస్మా ఉల్లంఘిస్తే చర్యలు ఎలా ఉంటాయి?
ఎస్మా అమలులో ఉన్నప్పుడు సమ్మెలు చేయడం చట్టవిరుద్ధం. ఎవరైనా ఈ చట్టాన్ని అతిక్రమిస్తే:
అరెస్టు: పోలీసులు వారెంట్ లేకుండానే సమ్మె చేస్తున్న వారిని అరెస్టు చేయవచ్చు.
శిక్ష: ఒక సంవత్సరం వరకు జైలు శిక్ష లేదా జరిమానా (లేదా రెండూ) విధించవచ్చు.
ఉద్యోగ తొలగింపు: నిబంధనలు పాటించని ఉద్యోగులను సర్వీసు నుండి తొలగించే అధికారం ప్రభుత్వానికి ఉంటుంది.
సమ్మెకు ప్రేరణ: సమ్మెను ప్రోత్సహించే లేదా నిధులు ఇచ్చే వారిపై కూడా కఠిన చర్యలు తీసుకుంటారు.
ఎస్మా ఎంతకాలం ఉంటుంది?
ఈ చట్టాన్ని గరిష్టంగా ఆరు నెలల వరకు అమలు చేయవచ్చు. ఈ కాలంలో ఉద్యోగులు విధులకు గైర్హాజరు కావడం లేదా సమ్మె చేయడం నేరంగా పరిగణించబడుతుంది.
అవసర వస్తువుల చట్టం (Essential Commodities Act), 1955 అంటే ఏమిటి?
ఈ చట్టం ద్వారా ప్రభుత్వం కొన్ని వస్తువుల ఉత్పత్తి, సరఫరా మరియు పంపిణీని నియంత్రిస్తుంది.
లక్ష్యం: నిత్యావసర వస్తువులు ప్రజలకు సరసమైన ధరకే అందేలా చూడటం మరియు బ్లాక్ మార్కెట్ (నల్లబజారు), కృత్రిమ కొరతను అరికట్టడం.
జాబితా: మందులు, ఎరువులు, ఆహార పదార్థాలు, వంట నూనెలు, పెట్రోలియం ఉత్పత్తులు మరియు విత్తనాలు ఈ చట్టం కిందకు వస్తాయి.