అమెరికా విధించిన కఠినమైన ఆర్థిక ఆంక్షలు మరియు నిరంతర యుద్ధ ఉద్రిక్తతల కారణంగా, ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ మునుపెన్నడూ లేని స్థాయిలో భారీ పతనాన్ని చవిచూస్తోంది. సుదీర్ఘకాలంగా అమెరికా ఒత్తిళ్లను తట్టుకుని నిలబడిన ఇరాన్, ప్రస్తుతం ద్రవ్యోల్బణం 90 శాతానికి చేరుకోవడంతో తీవ్ర ఆర్థిక సంక్షోభంలో కూరుకుపోయింది.
ఇరాన్ జాతీయ కరెన్సీ అయిన ‘రియాల్’ విలువ అమెరికన్ డాలర్‌తో పోలిస్తే గత రెండు నెలల్లోనే 25% మేర పడిపోయింది. దీంతో విదేశాల నుంచి దిగుమతి చేసుకునే నిత్యావసర ఆహార పదార్థాలు, మందులు, పరిశ్రమలకు అవసరమైన యంత్రాల ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి.
ఇరాన్‌కు ప్రధాన ఆదాయ వనరు ముడి చమురు ఎగుమతులు మాత్రమే. అయితే, అమెరికా నావికాదళం, వాణిజ్య ఆంక్షల కారణంగా సెప్టెంబర్ నెలలో చరిత్రలో తొలిసారిగా ఇరాన్ తన క్రూడ్ ఆయిల్ ట్యాంకర్లలో చమురును లోడ్ చేయలేని స్థితికి నెట్టబడింది. సముద్రంలో ఇప్పటికే నిల్వ ఉంచిన కొద్దిపాటి ముడిచమురును మాత్రమే చైనాకు రహస్యంగా పంపుతున్నారు.
ఒకవైపు యుద్ధ ఖర్చులు పెరుగుతుండగా, మరోవైపు ప్రజలకు రాయితీలు ఇవ్వాల్సిన ఒత్తిడిలో ఇరాన్ ప్రభుత్వం ఉంది. పరిస్థితిని చక్కదిద్దేందుకు సెప్టెంబర్ నెలలో ఇరాన్ ప్రభుత్వం పెట్రోల్ సబ్సిడీని తగ్గించింది. గత 2019లో పెట్రోల్ ధరలను పెంచినప్పుడు ఇరాన్‌లో భారీ ప్రజా ఆందోళనలు జరగడంతో పాటు భారీ ప్రాణనష్టం కూడా సంభవించిన విషయం గమనార్హం. ప్రస్తుతం నెలకొన్న అసాధారణ పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని, రాజధాని టెహ్రాన్‌లో 12 నిత్యావసర ఆహార పదార్థాల ధరలను రాబోయే 6 నెలల పాటు పెంచకూడదని ప్రభుత్వం కఠిన ఆంక్షలు విధించింది.
నిరంతరం పెరుగుతున్న నిరుద్యోగం, అనియంత్రిత ధరల పెరుగుదలతో ఇరాన్ ప్రజలు తీవ్ర ఆగ్రహంతో ఉన్నారు. ఇదే పరిస్థితి కొనసాగితే ఇరాన్‌లో ఆర్థిక సంక్షోభం మాత్రమే కాకుండా భారీ రాజకీయ, సామాజిక విప్లవం బద్దలయ్యే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.