ప్రపంచంలోనే నాలుగో అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ అయిన భారతదేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపులు (UPI) సర్వసాధారణంగా మారినప్పటికీ, మార్కెట్లో చిన్న నోట్ల చలామణిని పెంచేందుకు ప్రభుత్వం పలు మార్గాలను అన్వేషిస్తోంది.
ప్రధానాంశాలు:
- కొత్త ఏటీఎంలు: ప్రస్తుతం ఏటీఎంలు కేవలం ₹100, ₹500 నోట్లను మాత్రమే ఇస్తున్నాయి. ఇకపై ₹10, ₹20 మరియు ₹50 నోట్లను కూడా అందించేలా కొత్త ఏటీఎంలను తీసుకురావాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
- హైబ్రిడ్ ఏటీఎంలు: పెద్ద నోట్లను తీసుకుని, వాటికి బదులుగా చిన్న నోట్లను (చిల్లర) ఇచ్చే ‘హైబ్రిడ్ ఏటీఎంల’ను కూడా పరిశీలిస్తున్నారు.
- పైలట్ ప్రాజెక్ట్: ముంబైలో ప్రస్తుతం ఇటువంటి తక్కువ విలువ గల నోట్లను ఇచ్చే మెషిన్లను ప్రయోగాత్మకంగా పరీక్షిస్తున్నారు. ఇది విజయవంతమైతే రైల్వే స్టేషన్లు, మార్కెట్లు, ఆసుపత్రులు మరియు ప్రభుత్వ కార్యాలయాల వద్ద వీటిని ఏర్పాటు చేస్తారు.
ఎందుకు ఈ నిర్ణయం? సాధారణ అవసరాల కోసం ₹500 నోటు ఇస్తే చిల్లర దొరకక ప్రజలు, వ్యాపారులు తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. ముఖ్యంగా ఇంటర్నెట్ సరిగ్గా లేని ప్రాంతాలు, స్మార్ట్‌ఫోన్ లేని వారు మరియు అసంఘటిత రంగంలోని కార్మికుల కోసం నగదు లభ్యత చాలా అవసరం. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో చిన్న వ్యాపారులకు ఈ నిర్ణయం ఎంతో ఊరటనిస్తుందని ఆర్థిక నిపుణులు చెబుతున్నారు.