భారత్-అమెరికా మధ్య వాణిజ్య ఒప్పందం కుదిరినట్లు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటించిన నేపథ్యంలో, దీని వెనుక ఉన్న అసలు కథను బ్లూమ్‌బెర్గ్ నివేదిక బయటపెట్టింది. అమెరికాకు ఇది పెద్ద విజయం అని ట్రంప్ మద్దతుదారులు భావిస్తున్నప్పటికీ, వాస్తవానికి భారత్ తన ఆత్మగౌరవాన్ని కాపాడుకుంటూనే ఈ చర్చలు జరిపింది.
నేపథ్యం: అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ భారత్‌పై 50 శాతం పన్ను విధిస్తామని ప్రకటించారు. రష్యా నుండి ముడి చమురు కొనుగోలు చేస్తున్నందుకు మరియు పరస్పర పన్నుల (Reciprocal Tax) పేరుతో ఈ భారీ సుంకాలను విధించారు. దీనివల్ల ఇరు దేశాల మధ్య సంబంధాలు దెబ్బతిన్నాయి. ట్రంప్ సలహాదారులు కూడా భారత్‌పై ఘాటైన విమర్శలు చేశారు.
అజిత్ దోవల్ చాణక్యం: గత ఏడాది సెప్టెంబరులో భారత NSA అజిత్ దోవల్ మరియు అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో మధ్య అత్యంత రహస్యంగా ఒక సమావేశం జరిగింది. బ్లూమ్‌బెర్గ్ నివేదిక ప్రకారం, దోవల్ తన మాటలతో అమెరికాకు గట్టి సందేశం పంపారు:
- “భారత్ ఎన్నడూ బెదిరింపులకు లొంగదు. మేము గతంలో ఎన్నో అమెరికా ప్రభుత్వాలను చూశాం.”
- “అవసరమైతే ట్రంప్ పదవీకాలం ముగిసే వరకు మేము వాణిజ్య ఒప్పందం కోసం వేచి చూస్తాం తప్ప, ఒత్తిడికి తలవంచం.”
- “భారత్‌పై బహిరంగ విమర్శలు ఆపితేనే ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు మెరుగుపడతాయి.”
ఈ సమావేశం తర్వాతే ట్రంప్ మరియు ఆయన సలహాదారుల వైఖరిలో మార్పు వచ్చింది. సెప్టెంబర్ చివరిలో ట్రంప్ స్వయంగా ప్రధాని మోదీకి ఫోన్ చేసి జన్మదిన శుభాకాంక్షలు చెబుతూ, ఆయనను తన “మిత్రుడు” అని సంబోధించారు.
ఒప్పందం ఏంటి? ఇటీవల ట్రంప్ మోదీతో ఫోన్లో మాట్లాడిన తర్వాత, పరస్పర పన్నులను 25% నుండి 18%కి తగ్గిస్తున్నట్లు ప్రకటించారు. అలాగే రష్యా నుండి చమురు కొనుగోలును ఆపేసి అమెరికా లేదా వెనిజులా నుండి భారత్ కొనుగోలు చేస్తుందని, వాణిజ్యాన్ని 500 బిలియన్ డాలర్లకు పెంచుతామని ట్రంప్ పేర్కొన్నారు.
అయితే, ప్రధాని మోదీ మాత్రం కేవలం పన్ను తగ్గింపు గురించి మాత్రమే ఎక్స్ (X) లో ప్రస్తావించారు. చమురు కొనుగోలు లేదా ఇతర వాణిజ్య నిబంధనలపై భారత ప్రభుత్వం ఇంకా అధికారిక ప్రకటన చేయలేదు.
ముగింపు: అజిత్ దోవల్ అనుసరించిన గట్టి వ్యూహం వల్లే అమెరికా తన మొండి వైఖరిని వీడి చర్చలకు వచ్చిందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. భారత్ తన జాతీయ ప్రయోజనాల విషయంలో రాజీ పడలేదని ఈ నివేదిక స్పష్టం చేస్తోంది.