కుటుంబాల్లో ఆస్తి పంపకాల విషయంలో తలెత్తే వివాదాలు నేడు కోర్టుల్లో భారీగా పెరుగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా తల్లిదండ్రులు వీలునామా రాయకుండా లేదా దాన్ని రిజిస్టర్ చేయకుండా మరణిస్తే, తోబుట్టువుల మధ్య అపార్థాలు, గొడవలు మొదలవుతాయి.
పెరుగుతున్న ఆస్తి వివాదాలు: భారతదేశంలో ఇల్లు, భూమి వంటి ఆస్తుల విషయంలో వీలునామా లేకపోవడం లేదా అది స్పష్టంగా లేకపోవడం వల్ల కుటుంబాల్లో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా కుమార్తెల హక్కుల విషయంలో తరచుగా ప్రశ్నలు ఎదురవుతున్నాయి.
రిజిస్టర్ చేయని వీలునామా చెల్లుతుందా? భారతీయ చట్టం ప్రకారం, వీలునామాను ఖచ్చితంగా రిజిస్టర్ చేయాలనే నిబంధన లేదు. వీలునామా సరైన పద్ధతిలో రాసి ఉండి, దానిపై మరణించిన వ్యక్తి సంతకం, ఇద్దరు సాక్షుల సంతకాలు ఉంటే అది చట్టబద్ధంగా చెల్లుతుంది. ఎటువంటి ఒత్తిడి లేదా మోసం లేకుండా రాసిన ఏ వీలునామా అయినా రిజిస్ట్రేషన్ లేకపోయినా కోర్టులో ఆమోదించబడుతుంది.
వీలునామా లేకపోతే ఆస్తి పంపకం ఎలా? ఒక వ్యక్తి వీలునామా రాయకుండా మరణిస్తే దానిని ‘ఇంటెస్టేట్ డెత్’ (Intestate Death) అంటారు. అటువంటప్పుడు ఆస్తి వారసులందరికీ సమానంగా పంచబడుతుంది. ఇందులో కుమారులు, కుమార్తెలు, భార్య, తల్లి (జీవించి ఉంటే) భాగస్వాములుగా ఉంటారు.
కుమార్తెల హక్కులు: 2005 వారసత్వ చట్ట సవరణ తర్వాత, కుమారులతో సమానంగా కుమార్తెలకు కూడా ఆస్తిలో హక్కు కల్పించబడింది. పూర్వీకుల ఆస్తిలో (Ancestral Property) కుమార్తెలకు పుట్టుకతోనే సమాన వాటా ఉంటుంది. ఒకవేళ వీలునామాలో కుమార్తెలకు వాటా ఇవ్వకపోయినా, వారు దానిని కోర్టులో సవాలు చేయవచ్చు.
స్వార్జిత vs పూర్వీకుల ఆస్తి:
- స్వార్జిత ఆస్తి (Self-acquired): వ్యక్తి తన స్వంత సంపాదనతో కొన్న ఆస్తి. దీనిని ఎవరికి ఇవ్వాలనేది ఆ వ్యక్తి ఇష్టం.
- పూర్వీకుల ఆస్తి (Ancestral): తాతముత్తాతల నుండి వచ్చిన ఆస్తి. ఇందులో వారసులందరికీ సమాన హక్కు ఉంటుంది.