దుబాయ్లో ఒక్క బంగారు గని కూడా లేదు, అక్కడ బంగారం ఉత్పత్తి కూడా జరగదు. కానీ ప్రపంచంలో జరిగే మొత్తం బంగారు వ్యాపారంలో సుమారు 20% వాటా దుబాయ్దే. స్విట్జర్లాండ్ తర్వాత ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద బంగారు వాణిజ్య కేంద్రంగా దుబాయ్ ఎలా ఎదిగిందో తెలిపే ప్రధాన కారణాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
- భౌగోళిక వ్యూహాత్మక స్థానం (Geographical Advantage):
దుబాయ్ ఆసియా, ఆఫ్రికా మరియు ఐరోపా ఖండాల మధ్య ఒక సంధి ప్రాంతంలా ఉంటుంది. భారత్ వంటి అతిపెద్ద వినియోగ దేశాలకు, ఆఫ్రికా వంటి ఉత్పత్తి దేశాలకు ఇది మధ్యలో ఉండటం వల్ల వ్యాపారులకు ప్రధాన మజిలీగా మారింది. - పన్ను లేని వాణిజ్యం (Tax-Free Policies):
దుబాయ్ ప్రభుత్వం బంగారం దిగుమతులు మరియు ఎగుమతులపై ఎలాంటి పన్నులు విధించదు. ఇతర ఐరోపా దేశాల్లో 10% నుండి 20% వరకు పన్నులు ఉన్న సమయంలో, దుబాయ్లో 0% పన్ను ఉండటం వల్ల అంతర్జాతీయ వ్యాపారులు ఇక్కడికి తరలివచ్చారు. - భారతదేశంతో సంబంధం:
భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత బంగారంపై అనేక ఆంక్షలు మరియు అధిక పన్నులు ఉండేవి. మన దేశంలో బంగారానికి ఉన్న సామాజిక, సాంస్కృతిక డిమాండ్ దృష్ట్యా, ఆ రోజుల్లో దుబాయ్ నుండి భారత్కు పెద్ద ఎత్తున బంగారం స్మగ్లింగ్ అయ్యేది. ఇది దుబాయ్ మార్కెట్ విస్తరించడానికి ఒక ప్రధాన కారణమైంది. - చమురు సంపద మరియు మౌలిక సదుపాయాలు:
1960వ దశకంలో దుబాయ్లో చమురు నిక్షేపాలు కనుగొనబడ్డాయి. చమురు ద్వారా వచ్చిన ఆదాయంతో అంతర్జాతీయ స్థాయి విమానాశ్రయాలు, నౌకాశ్రయాలు మరియు మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మించారు. దీనివల్ల రవాణా సౌకర్యాలు మెరుగుపడి బంగారు వాణిజ్యం మరింత సులభతరమైంది. - లెబనాన్ అంతర్యుద్ధం:
ఒకప్పుడు మధ్యప్రాచ్యంలో లెబనాన్ ప్రధాన ఆర్థిక కేంద్రంగా ఉండేది. అయితే అక్కడ అంతర్యుద్ధం మొదలైన తర్వాత, అక్కడి బ్యాంకర్లు, బంగారు వ్యాపారులు మరియు ఫైనాన్షియర్లు సురక్షితమైన ప్రాంతం కోసం వెతికి దుబాయ్కు చేరుకున్నారు. దీనివల్ల దుబాయ్లో బలమైన ఆర్థిక వ్యవస్థ ఏర్పడింది. - ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలు:
యూఏఈ ప్రభుత్వం 2002లో ‘దుబాయ్ మల్టీ కమోడిటీస్ సెంటర్’ (DMCC)ను, ఆ తర్వాత గోల్డ్ ఎక్స్ఛేంజ్లను ఏర్పాటు చేసింది. ఆధునిక వాణిజ్య విధానాలు, స్టాక్ మార్కెట్ తరహాలో గోల్డ్ ఫ్యూచర్స్ ట్రేడింగ్ వంటి సదుపాయాలు కల్పించడం వల్ల అంతర్జాతీయ స్థాయి గుర్తింపు లభించింది. - నాణ్యత మరియు విశ్వసనీయత:
దుబాయ్ మార్కెట్లో బంగారం స్వచ్ఛత (Purity) మరియు తూకం (Measurement) విషయంలో ప్రభుత్వం చాలా కఠినంగా ఉంటుంది. అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలను పాటించడం వల్ల వినియోగదారుల్లో దుబాయ్ బంగారంపై విపరీతమైన నమ్మకం ఏర్పడింది. - ఆఫ్రికా నుండి స్మగ్లింగ్ బంగారం:
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆఫ్రికా వంటి దేశాల నుండి స్మగ్లింగ్ అయ్యే బంగారంలో అధిక భాగం దుబాయ్ మార్కెట్ ద్వారానే చలామణిలోకి వస్తుందని ఒక అంచనా. ఇది కూడా అక్కడి వాణిజ్యం పెరగడానికి ఒక కారణమని చెప్పవచ్చు.
ఈ విభిన్న కారణాల వల్ల దుబాయ్ నేడు ఏడాదికి సుమారు 1500 టన్నుల బంగారు వాణిజ్యాన్ని నిర్వహిస్తూ ప్రపంచ “సిటీ ఆఫ్ గోల్డ్”గా ప్రసిద్ధి చెందింది.