1946-47 ప్రాంతంలో బ్రిటీషర్లు భారతదేశాన్ని వదిలి వెళ్ళడానికి కాంగ్రెస్ అహింసా పోరాటం మాత్రమే కారణమని చాలామంది నమ్ముతారు. కానీ, బ్రిటీష్ పాలకుల గుండెల్లో వణుకు పుట్టించి, వారు హడావిడిగా దేశం విడిచి వెళ్ళేలా చేసింది నేతాజీ స్థాపించిన ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA) అని చారిత్రక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి.
సీక్రెట్ ఫైల్‌లో ఏముంది?
లెఫ్టినెంట్ జనరల్ శ్రీనివాస్ కుమార్ సిన్హా (జమ్మూ కాశ్మీర్ మాజీ గవర్నర్) 1946లో మిలిటరీ ఆపరేషన్స్ డైరెక్టరేట్‌లో పనిచేస్తున్నప్పుడు, ఒక రహస్య అల్మారాలో ‘Top Secret: Not for Indian Eyes’ అని రాసి ఉన్న రెండు ఫైళ్లను కనుగొన్నారు.
- మొదటి ఫైల్ (సైనికుల విశ్వాసం): బ్రిటీష్ భారత సైన్యంలోని భారతీయ అధికారుల విధేయతపై మేజర్ జనరల్ ఓ.బ్రియన్ రాసిన నివేదిక ఇది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత భారతీయ సైనికుల సంఖ్య 22 లక్షలకు పెరిగింది. వీరిలో అత్యధికులు జాతీయ ఉద్యమ ప్రభావంతో ఉన్నారని, వారు ఏ క్షణమైనా బ్రిటీష్ ప్రభుత్వానికి ఎదురుతిరిగి నేతాజీ దళాలతో చేరే అవకాశం ఉందని ఈ నివేదిక హెచ్చరించింది.
- రెండో ఫైల్ (ఆపరేషన్ గొండోలా): ఇది భారతదేశం నుండి బ్రిటీషర్లు పారిపోవడానికి సిద్ధం చేసుకున్న ‘ప్లాన్-బి’. ఒకవేళ 1857 తరహా తిరుగుబాటు మళ్లీ వస్తే, దేశంలోని 43,000 మంది బ్రిటీష్ పౌరులను సురక్షితంగా ఎలా తరలించాలో ఇందులో వివరించారు.
నేతాజీ సృష్టించిన జాతీయ భావం
బ్రిటీషర్లు భారత సైన్యాన్ని కులాలు, మతాల ప్రాతిపదికన విభజించి (ఉదా: రాజ్‌పుత్, ముస్లిం, గూర్ఖా రెజిమెంట్లు) వారిలో జాతీయవాదం పెరగకుండా జాగ్రత్త పడ్డారు. కానీ నేతాజీ INAలో అన్ని మతాల వారిని కలిపి ‘మిశ్రమ రెజిమెంట్లు’ ఏర్పాటు చేశారు. అందరూ కలిసి ఒకే వంటశాలలోని ఆహారం తినేవారు. ‘జై హింద్’ నినాదంతో వారిలో ఐక్యతను నింపారు.
స్వాతంత్ర్యానికి అసలు కారణం ఏమిటి?
1956లో భారత పర్యటనకు వచ్చిన బ్రిటీష్ మాజీ ప్రధాని క్లెమెంట్ అట్లీ, ఒక సందర్భంలో మాట్లాడుతూ.. భారత్‌ను వదిలి వెళ్ళడానికి కాంగ్రెస్ చేసిన ‘క్విట్ ఇండియా’ ఉద్యమ ప్రభావం చాలా తక్కువని, నేతాజీ INA కార్యకలాపాలు మరియు దాని ప్రభావంతో జరిగిన నౌకాదళ తిరుగుబాటు (Royal Indian Navy Mutiny) ప్రధాన కారణాలని స్పష్టం చేశారు.