2020లో బీజేపీ నాయకులు పర్వేష్ వర్మ మరియు అనురాగ్ ఠాకూర్ చేసిన వ్యాఖ్యలు వివాదాస్పదమైనప్పటికీ, అవి శిక్షార్హమైన నేరం (Cognisable offence) కిందకు రావని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు వెలువరించింది.
నేపథ్యం: జనవరి 2020లో CAA నిరసనకారులను ఉద్దేశించి ఈ నాయకులు ద్వేషపూరిత ప్రసంగాలు చేశారని పేర్కొంటూ సీపీఐ(ఎం) నేతలు బృందా కారత్, కె.ఎం. తివారీ సుప్రీంకోర్టులో పిటిషన్ దాఖలు చేశారు. దీనిపై విచారణ జరిపిన జస్టిస్ విక్రమ్ నాథ్ మరియు జస్టిస్ సందీప్ మెహతాలతో కూడిన ధర్మాసనం.. ఢిల్లీ హైకోర్టు గతంలో ఇచ్చిన తీర్పును సమర్థించింది.
సుప్రీంకోర్టు తీర్పులోని ముఖ్యాంశాలు:
- నేరం రుజువు కాలేదు: రికార్డులో ఉన్న ప్రసంగాలు, స్టేటస్ రిపోర్ట్లను పరిశీలించిన తర్వాత, ఈ వ్యాఖ్యలు హింసను ప్రేరేపించలేదని మరియు వీటి వల్ల ఎటువంటి నేరం జరిగినట్లు కనిపించడం లేదని కోర్టు పేర్కొంది.
- ముందస్తు అనుమతిపై స్పష్టత: తక్కువ స్థాయి కోర్టులు (ట్రయల్ కోర్టు మరియు హైకోర్టు) ప్రభుత్వ ముందస్తు అనుమతి లేనిదే ఎఫ్ఐఆర్ నమోదు చేయలేమని చెప్పడాన్ని సుప్రీంకోర్టు తప్పుపట్టింది. “దర్యాప్తు ప్రారంభించడానికి లేదా ఎఫ్ఐఆర్ నమోదు చేయడానికి ముందస్తు అనుమతి అవసరం లేదు. కేవలం మెజిస్ట్రేట్ కేసును విచారణకు స్వీకరించేటప్పుడు మాత్రమే అనుమతి అవసరం” అని అత్యున్నత న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది.
- చట్టబద్ధమైన విధి: సమాచారం అందినప్పుడు ఎఫ్ఐఆర్ నమోదు చేయడం పోలీసుల బాధ్యత అని, దీనిని నివారించడం లేదా ఆలస్యం చేయడం చట్ట విరుద్ధమని కోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. అయితే, ఈ నిర్దిష్ట కేసులో ప్రసంగాల స్వభావాన్ని బట్టి ఎటువంటి నేరం నమోదు చేయాల్సిన అవసరం లేదని తీర్మానించింది.
గత తీర్పులు: గతంలో ఢిల్లీ హైకోర్టు కూడా ఈ ప్రసంగాలు ఏ నిర్దిష్ట సమాజాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకోలేదని, ప్రజల మధ్య అశాంతిని రేకెత్తించలేదని అభిప్రాయపడింది. “నవ్వుతూ చెప్పిన మాటల్లో నేరపూరిత స్వభావం ఉండదు” అన్న హైకోర్టు వ్యాఖ్యలను కూడా ఈ సందర్భంగా ప్రస్తావించారు.