ఎండల తీవ్రత పెరిగింది. దీని ప్రభావంతో వేసవిలో వచ్చే వ్యాధులు కూడా అధికమయ్యాయి. ఈ నేపథ్యంలో, ఎండల వల్ల వచ్చే అనారోగ్య సమస్యలకు సొంతంగా పారాసిటమాల్ మాత్రలు వేసుకోవద్దని ప్రజారోగ్య శాఖ హెచ్చరించింది.
వైద్యుల సలహా లేకుండా మందులు వాడటం ఎప్పుడూ తప్పే. అయితే, కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాల్లో పారాసిటమాల్ వంటి సాధారణ మందులు కూడా ప్రమాదకరంగా మారతాయని అధికారులు స్పష్టం చేశారు.
వేసవి వ్యాధులు: వేసవిలో కలుషిత నీరు, ఆహారం వల్ల పచ్చకామెర్లు, డయేరియా (విరేచనాలు), కలరా మరియు టైఫాయిడ్ వంటి వ్యాధులు ప్రబలే అవకాశం ఉంది. ఇటువంటి వ్యాధులు సోకినప్పుడు కచ్చితంగా వైద్యులు సూచించిన మందులనే వాడాలి.
పారాసిటమాల్ ఎందుకు వద్దు? ఎండ తీవ్రత వల్ల ఎవరైనా స్పృహ తప్పి పడిపోయినా లేదా తీవ్రమైన నీరసానికి గురైనా, దానిని సాధారణ జ్వరంగా భావించి పారాసిటమాల్ లేదా ఆస్పిరిన్ వంటి మాత్రలు ఇవ్వకూడదు.
ఎందుకు ప్రమాదకరం? వడదెబ్బ (Heat Stroke) బారిన పడిన వారికి ఈ మాత్రలు ఇవ్వడం వల్ల తీవ్రమైన దుష్ప్రభావాలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. కొన్నిసార్లు ఇది ప్రాణాపాయానికి కూడా దారి తీయవచ్చు.
- కారణం: సాధారణ జ్వరం వచ్చినప్పుడు మెదడులోని ఉష్ణోగ్రత నియంత్రణ కేంద్రం శరీరం వేడిని పెంచుతుంది. కానీ వడదెబ్బ అనేది చుట్టూ ఉన్న అధిక వేడి వల్ల శరీరం యొక్క సహజ శీతలీకరణ వ్యవస్థ (Cooling system) పూర్తిగా విఫలమవ్వడం వల్ల వస్తుంది.
- పనితీరు: పారాసిటమాల్ వంటి మందులు మెదడు ద్వారా జ్వరాన్ని తగ్గిస్తాయి. కానీ వడదెబ్బలో శరీర ఉష్ణోగ్రత పెరిగేది బాహ్య వేడి వల్ల తప్ప మెదడు ప్రేరణ వల్ల కాదు. కాబట్టి ఈ మందులు వేడిని తగ్గించడానికి ఏమాత్రం సహాయపడవు.
అవయవాలపై ప్రభావం:
- కాలేయం (Liver): వడదెబ్బ తగిలినప్పుడు కాలేయానికి రక్త ప్రసరణ తగ్గుతుంది. ఆ సమయంలో పారాసిటమాల్ వాడటం వల్ల కాలేయం మరింత దెబ్బతిని వైఫల్యానికి (Liver Failure) దారి తీయవచ్చు.
- రక్తస్రావం: వడదెబ్బ వల్ల రక్తంలోని ప్లేట్లెట్లు ప్రభావితమవుతాయి. ఆస్పిరిన్ వంటి మందులు రక్తాన్ని మరింత పల్చగా చేస్తాయి. దీనివల్ల లోపలి అవయవాల్లో రక్తస్రావం (Internal Bleeding) జరిగి ప్రాణాపాయం కలగవచ్చు.
- కిడ్నీలు: శరీరంలో నీటి శాతం తక్కువగా ఉన్నప్పుడు ఈ మందులు వేసుకోవడం వల్ల కిడ్నీల పనితీరు దెబ్బతింటుంది.
ఏం చేయాలి? వడదెబ్బ అనేది యంత్రం వేడెక్కినట్లు (Mechanical failure). వేడెక్కిన ఇంజిన్ ఆపి దానిపై నీళ్లు పోసి ఎలా చల్లబరుస్తామో, బాధితుడి శరీరాన్ని కూడా బయటి నుండి మాత్రమే చల్లబరచాలి.
- ఐస్ ముక్కలు లేదా చల్లని నీటితో శరీరాన్ని తుడవాలి.
- ఫ్యాన్ లేదా ఏసీ గాలి తగిలేలా ఉంచాలి.
- చంకలు, మెడ భాగాల్లో చల్లని తడి గుడ్డను ఉంచాలి.
క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే, వడదెబ్బ అనేది లోపలి నుండి వచ్చే జ్వరం కాదు, బయటి నుండి ఎక్కిన వేడి. దీనికి మందుల కంటే బాహ్య శీతలీకరణ పద్ధతులే సరైనవి మరియు సురక్షితమైనవని ప్రజారోగ్య శాఖ తెలిపింది.