మనం కొండలను చూసి ఆస్వాదించి ఉంటాం. కానీ, ఆ భారీ పర్వతాల కింద, ప్రపంచాన్నే మార్చగలిగే ఒక ‘శక్తి నిధి’ దాగి ఉంది అంటే నమ్మగలరా?
అవును, శాస్త్రవేత్తలు ఒక అతిపెద్ద ఆవిష్కరణ చేశారు. బంగారం కాదు, వజ్రం కాదు… ఇది ‘సహజ హైడ్రోజన్’ (Natural Hydrogen). లక్షల సంవత్సరాలుగా భూమి మన కోసం దాచి ఉంచిన ఈ సంపద, భవిష్యత్ ప్రపంచంలో పెట్రోల్, డీజిల్ అవసరాలను పూర్తిగా తీర్చగలిగే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంది.
సహజ హైడ్రోజన్ ఎలా ఏర్పడింది?
భూమి లోపల జరిగే ఈ ‘రహస్యం’ (The Geological Magic) ఎలా ఏర్పడిందో తెలుసా? ఆల్ప్స్ (Alps) వంటి పెద్ద పర్వత శ్రేణులు ఏర్పడినప్పుడు, భూమి పలకలు ఢీకొని, భూమి లోపలి అట్టడుగున ఉన్న శిలలు పైకి వచ్చాయి. ఆ శిలల మధ్య ఒక రసాయన ప్రక్రియ జరుగుతుంది.
- సెర్పెంటనైజేషన్ (Serpentinization): భూమి లోపల ఉన్న నీరు, ‘ఆలివైన్’ (Olivine) అనే శిలతో కలిసినప్పుడు, దానంతట అదే హైడ్రోజన్ వాయువు ఉత్పత్తి అవుతుంది.
- రేడియోలిసిస్ (Radiolysis): మరొక పద్ధతిలో, యురేనియం వంటి మూలకాల యొక్క రేడియేషన్ నీటిని విడదీసి హైడ్రోజన్‌ను సృష్టిస్తుంది.
ఈ విధంగా ఏర్పడిన హైడ్రోజన్, శిలల పగుళ్లలో లక్షల సంవత్సరాలుగా నిల్వ ఉంది. “ఇది ప్రపంచ శక్తి ఉత్పత్తిలో ఒక పెద్ద విప్లవాన్నే తీసుకురాబోతోంది” అని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు.
ఈ హైడ్రోజన్ ఎందుకు ‘ప్రత్యేకం’?
మనం ఇప్పుడు ఉపయోగించే హైడ్రోజన్ ఎక్కువగా కర్మాగారాలలో పెట్రోలియం ఉపయోగించి కృత్రిమంగా (Artificially) తయారు చేయబడుతుంది. కానీ, కొండల కింద లభించిన ఈ హైడ్రోజన్ సహజమైనది, పర్యావరణానికి ఎటువంటి హాని చేయదు. డైనోసార్ల కాలానికి ముందు నుంచే ఇది భూమి లోపల నిల్వ చేయబడుతోంది. అంతా బాగానే ఉంది, దీన్ని రేపే బండిలో పోసి నడపవచ్చా? అంటే, అక్కడే ఒక చిక్కు ఉంది. హైడ్రోజన్ అణువు (Molecule) చాలా చిన్నది. శిలలో ఒక చిన్న రంధ్రం ఉన్నా, మొత్తం వాయువు లీక్ అయ్యే అవకాశం ఉంది. ఇది సులభంగా మంటలు అంటుకునే (Inflammable) స్వభావం కలది. అందుకే, పెట్రోల్ బావి తవ్వినట్లుగా దీన్ని తవ్వలేము. అత్యంత ఖచ్చితమైన సెన్సార్లు, లీకేజీ లేని పైపులు వంటి కొత్త సాంకేతికతలను ఉపయోగించి మాత్రమే దీనిని బయటకు తీయాలి.
భవిష్యత్తు ఎలా ఉంటుంది?
ప్రపంచ దేశాలు ఊరికే లేవు. ఇప్పటికే చాలా ప్రభుత్వాలు, కంపెనీలు “మా ఊరి కొండ కింద హైడ్రోజన్ ఉందా?” అని తవ్వకాలు ప్రారంభించాయి. మరో శుభవార్త ఏమిటంటే, ఈ హైడ్రోజన్‌ను తీసేటప్పుడు, విలువైన హీలియం (Helium) వాయువు కూడా బోనస్‌గా లభించే అవకాశం ఉందట. హైడ్రోజన్ విషపూరితం కానప్పటికీ, భద్రతా లోపాలు ఉంటే ప్రమాదకరంగా మారుతుంది. అందువల్ల, భూగర్భ జలం మరియు జీవవైవిధ్యాన్ని (Biodiversity) ప్రభావితం చేయని విధంగా, పర్యావరణ పరిరక్షణ నియమాలను (Environmental Safety Protocols) అనుసరించి దీనిని వాణిజ్యపరంగా అభివృద్ధి చేయాలని నిపుణులు నొక్కి చెబుతున్నారు.