“ప్రేమ జంటల పారిపోవడాన్ని ప్రభుత్వం ఎలా ఆపుతుంది?”: సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు

ప్రేమ సంబంధాల వల్ల యువతీ యువకులు ఇళ్లు వదిలి వెళ్లడాన్ని ప్రభుత్వం లేదా యంత్రాంగం ఏ విధంగా అడ్డుకోగలదని సుప్రీంకోర్టు ప్రశ్నించింది. పరస్పర అంగీకారంతో సంబంధాలు కలిగి ఉన్న కిశోర ప్రాయం (Teenagers) వారిపై ‘పోక్సో’ చట్టం కింద కేసులు నమోదు చేయడాన్ని కోర్టు తప్పుబట్టింది.

కోర్టు పరిశీలనలు:
సాంఘిక ప్రతిష్ట కోసం కేసులు: కిశోర ప్రాయంలో ఉన్న అమ్మాయిలు తమ భాగస్వాములతో వెళ్లిపోతే, తల్లిదండ్రులు తమ ‘కథిత గౌరవం’ (Iszat) కాపాడుకోవడం కోసం వారిపై క్రిమినల్ కేసులు పెడుతున్నారని జస్టిస్ బి.వి. నాగరత్న, జస్టిస్ ఆర్. మహదేవన్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం పేర్కొంది.

సున్నితమైన వయస్సు: 15 నుండి 18 ఏళ్ల మధ్య వయస్సు చాలా సున్నితమైనదని, ఇది కొత్త విషయాలను తెలుసుకునే (Experimental age) సమయమని కోర్టు అభిప్రాయపడింది. ఇటువంటి సందర్భాలను నిజంగా ‘పోక్సో’ పరిధిలోకి తీసుకోవచ్చా? అని ధర్మాసనం ప్రశ్నించింది.

చట్టం దుర్వినియోగం: పరస్పర అంగీకారంతో సంబంధాలు కలిగి ఉండి, ఇళ్లు వదిలి వెళ్లే టీనేజర్లను కూడా పోక్సో చట్టం కింద జైలుకు పంపడం సరైనది కాదని, దీనిపై ఒక స్పష్టమైన విధానం అవసరమని సీనియర్ అడ్వకేట్ మాధవి దివాన్ వాదించారు.

కేసు నేపథ్యం:
గత తీర్పుపై స్పందన: 2023లో కలకత్తా హైకోర్టు ఒక కేసులో, కిశోర ప్రాయంలో ఉన్న అమ్మాయిలు తమ లైంగిక కోరికలను ‘నియంత్రించుకోవాలి’ అని వ్యాఖ్యానించింది. ఆ తీర్పును సుప్రీంకోర్టు గతంలోనే కొట్టివేసింది. ఆ వ్యవహారంపైనే ఇప్పుడు సుప్రీంకోర్టు స్వయంగా విచారణ చేపట్టింది.

సమ్మతి వయస్సు: 2012లో ‘సమ్మతి వయస్సు’ను (Age of consent) 16 నుండి 18 ఏళ్లకు పెంచిన తర్వాతే, ఇటువంటి జంటలపై చట్టపరంగా ఎక్కువ ఆంక్షలు వచ్చాయని, అంతకుముందు ఇలాంటివి జరిగినా నేరంగా పరిగణించబడలేదని కోర్టు గుర్తుచేసింది.

కోర్టు ఆదేశాలు:
ఈ అంశంపై మరింత లోతుగా చర్చించేందుకు తదుపరి విచారణను జూలై 17కి వాయిదా వేసింది.

చట్టంలో మార్పులు మరియు మార్గదర్శకాలు ఇచ్చేటప్పుడు అవి వాస్తవికతకు (Practical) దగ్గరగా ఉండాలని కోర్టు సూచించింది.