కఠినమైన ఎండల నేపథ్యంలో ఏసీ అనేది ఇప్పుడు విలాసం నుండి అవసరంగా మారిపోయింది. అయితే, వేడి నుండి తప్పించుకోవడానికి మనం ఆశ్రయిస్తున్న ఏసీ గదులు మన ఆరోగ్యానికి శత్రువులుగా మారుతున్నాయి. నిర్జలీకరణం మరియు మూత్రపిండాల వ్యాధులు కేవలం బయట ఎండలో పనిచేసే వారికే వస్తాయనే భావన తప్పు అని తాజా నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
ఏమిటీ ‘సమ్మర్ ట్రాప్’? ఎక్కువ సేపు ఏసీలో గడపడం వల్ల కిడ్నీల్లో రాళ్లు ఏర్పడే అవకాశం ఉందని డాక్టర్లు హెచ్చరిస్తున్నారు. దీనినే వైద్య పరిభాషలో ‘సమ్మర్ ట్రాప్’ అని పిలుస్తారు. మన దేశంలో ప్రతి ఏటా సుమారు 10 లక్షలకు పైగా కిడ్నీ స్టోన్ కేసులు నమోదవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఉత్తర-పశ్చిమ రాష్ట్రాలైన మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, రాజస్థాన్, ఢిల్లీ వంటి ప్రాంతాలను వైద్య ప్రపంచం ‘స్టోన్ బెల్ట్’ అని పిలుస్తుంది. ప్రస్తుతం ఈ పరిస్థితి దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు కూడా వేగంగా విస్తరిస్తోంది.
ఏసీ గదులు ఎలా ప్రమాదకరంగా మారుతాయి?
- అదృశ్య నిర్జలీకరణం: ఏసీ గదుల్లోని గాలి చాలా పొడిగా ఉండటం వల్ల చర్మం మరియు శ్వాస ద్వారా మన శరీరంలోని తేమను నిశ్శబ్దంగా గ్రహిస్తుంది.
- దాహం వేయకపోవడం: బయట వేడిలో ఉన్నట్లుగా ఏసీ గదుల్లో ఉన్నప్పుడు దాహం అనిపించదు. దీనివల్ల మనం తక్కువ నీరు తాగుతాము, ఇది తీవ్రమైన నిర్జలీకరణానికి దారితీస్తుంది.
- మూత్రం సాంద్రత పెరగడం: శరీరంలో నీటి శాతం తగ్గినప్పుడు మూత్రపిండాలు మూత్రం పరిమాణాన్ని తగ్గించి, దాని సాంద్రతను పెంచుతాయి. దీనివల్ల మూత్రంలోని కాల్షియం, ఆక్సలేట్ వంటి లవణాలు రాళ్లుగా మారుతాయి.
నిపుణుల సూచనలు: వేసవిలో ప్యాక్ చేసిన శీతల పానీయాలకు బదులుగా సహజమైన పానీయాలు తీసుకోవాలని గురుగ్రామ్కు చెందిన యూరాలజిస్ట్ డాక్టర్ అనురాగ్ ఖైతాన్ సూచిస్తున్నారు. వేసవిలో మజ్జిగ తాగడం మంచిదే అయినా, అందులో అధికంగా ఉప్పు వేయడం వల్ల సోడియం పెరుగుతుందని, ఇది మూత్రంలో కాల్షియం స్థాయిని పెంచి రాళ్లు ఏర్పడే ప్రమాదాన్ని రెట్టింపు చేస్తుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
ముందస్తు జాగ్రత్తలు:
- దాహం లేకున్నా నీరు తాగాలి: ఏసీలో ఉండేవారు రోజుకు కనీసం 3 లీటర్ల నీరు తాగేలా చూసుకోవాలి.
- కెఫీన్ నియంత్రణ: కాఫీ, టీలు శరీరం నుండి నీటిని త్వరగా బయటకు పంపుతాయి. వాటికి బదులుగా కొబ్బరి నీళ్లు, నిమ్మరసం తీసుకోవాలి.
- ఆహార నియమాలు: ఉప్పు వాడకాన్ని తగ్గించాలి. ఆక్సలేట్ ఎక్కువగా ఉండే పాలకూర, జీడిపప్పు వంటివి మితంగా తీసుకోవాలి.
- మూత్రాన్ని ఆపుకోకూడదు: ఎప్పటికప్పుడు మూత్ర విసర్జన చేయడం వల్ల లవణాలు పేరుకుపోకుండా ఉంటాయి.