2026 రసాయన శాస్త్ర (కెమిస్ట్రీ) నోబెల్ బహుమతిని ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన హెన్రీ బి. కగన్ (Henri B. Kagan), జపాన్‌కు చెందిన కెన్సో సోయ్ (Kenso Soai)లకు సంయుక్తంగా ప్రకటించారు.
“అసమాన సేంద్రీయ సంశ్లేషణలో లీనియర్ కాని ప్రభావాలు మరియు ఆటోకెటాలసిస్ (non-linear effects and autocatalysis in asymmetric organic synthesis)” అనే అంశంపై పరిశోధనలు జరిపినందుకు గాను ది రాయల్ స్వీడిష్ అకాడమీ ఆఫ్ సైన్సెస్ వీరికి ఈ అత్యున్నత పురస్కారాన్ని అందజేసింది.
అమైనో ఆమ్లాలు వంటి కొన్ని రకాల అణువులు ఒకదానికొకటి అద్దంలో ప్రతిబింబించే రెండు విభిన్న రూపాల్లో (Mirror images) ఉంటాయి. అయితే మానవులు సహా సమస్త జీవుల కణాల్లో ఉండే ప్రోటీన్లలో వీటిలో కేవలం ఒకే విధమైన రూపం మాత్రమే కనిపిస్తుంది. రసాయన శాస్త్రంలో ‘హోమోకైరాలిటీ’ (Homochirality) అని పిలిచే ఈ అసమాన లక్షణం అసలు ప్రకృతిలో ఎలా ఉద్భవించిందనేది దశాబ్దాలుగా శాస్త్రవేత్తలకు అంతుచిక్కని అతిపెద్ద రహస్యంగా మిగిలిపోయింది. ఎందుకంటే ప్రయోగశాలల్లో సాధారణంగా రసాయన చర్యలు జరిపినప్పుడు ఈ రెండు రూపాలూ సమాన నిష్పత్తిలోనే ఏర్పడతాయి.
వైద్య రంగంలో మానవ శరీరానికి అనుగుణంగా పనిచేసే ఔషధాలను తయారు చేయడానికి కేవలం ఒక నిర్దిష్ట రూపం మాత్రమే అవసరమవుతుంది. ఈ దీర్ఘకాలిక సమస్యకు పరిష్కారాన్ని చూపుతూ, రసాయన చర్యలను ఒకే దిశ వైపు మళ్లించి ‘హోమోకైరాలిటీ’ని సాధించేలా వీరు చేసిన అద్భుతమైన ఆవిష్కరణకు గాను హెన్రీ బి. కగన్, కెన్సో సోయ్‌లకు ఈ 2026 కెమిస్ట్రీ నోబెల్ పురస్కారం దక్కింది. వీరి పరిశోధన ఔషధ తయారీ రంగంలోనూ, మాలిక్యులర్ కెమిస్ట్రీ విభాగంలోనూ విప్లవాత్మక మార్పులకు నాంది పలికింది.
Leave a Reply