గడిచిన పదేళ్లలో భారతదేశపు బంగారం దిగుమతి పరిమాణంలో స్పష్టమైన తగ్గుదల కనిపించింది. ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం, 2014-15లో సుమారు 9.15 లక్షల కిలోగ్రాముల బంగారం దిగుమతి కాగా, 2024-25 నాటికి అది 7.57 లక్షల కిలోగ్రాములకు పడిపోయింది. అంటే పరిమాణ పరంగా సుమారు 17 శాతం కంటే ఎక్కువ తగ్గుదల నమోదైంది. దేశంలో బంగారం వినియోగం మరియు దిగుమతుల విషయంలో నెమ్మదిగా మార్పు వస్తోందని ఇది సూచిస్తోంది.
పరిమాణం తక్కువ, కానీ దిగుమతి ఖర్చు ఎక్కువ: బంగారం దిగుమతి పరిమాణం తగ్గినప్పటికీ, దానిపై అయ్యే ఖర్చు మాత్రం పెరిగింది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో బంగారం ధరలు విపరీతంగా పెరగడం వల్ల, 2024-25లో భారత దేశపు బంగారం దిగుమతి బిల్లు సుమారు 58 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుంది. ఇది గత కాలంతో పోలిస్తే సుమారు 69 శాతం పెరుగుదల. అంటే తక్కువ బంగారం దిగుమతి చేసుకున్నప్పటికీ, దేశం దాని కోసం ఎక్కువ డబ్బు చెల్లించాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది.
దేశీయ బంగారం ధర దేనిపై ఆధారపడి ఉంటుంది? భారతదేశంలో బంగారం ధర అనేక అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అంతర్జాతీయ ధరలు, రూపాయి-డాలర్ మారకం విలువ మరియు ప్రభుత్వం విధించే పన్నులు ప్రధాన కారణాలు. ఇటీవలి కాలంలో ప్రపంచ రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ఆర్థిక అనిశ్చితి, వివిధ దేశాల కేంద్ర బ్యాంకుల బంగారం కొనుగోళ్లు మరియు సురక్షిత పెట్టుబడిగా భావించడం వల్ల ధరలు పెరిగాయి.
ప్రభుత్వ స్పష్టీకరణ: ధరలు మార్కెట్ ఆధారితం బంగారం, వెండి ధరలను స్థిరీకరించేందుకు ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యల గురించి లోకసభలో అడిగిన ప్రశ్నలకు ఆర్థిక శాఖ సహాయ మంత్రి సమాధానమిస్తూ, ఈ ధరలు మార్కెట్ ఆధారితమని స్పష్టం చేశారు. ప్రభుత్వం నేరుగా ధరలను నిర్ణయించదని చెప్పారు. అయితే, జూలై 2024లో బంగారం దిగుమతిపై కస్టమ్స్ సుంకాన్ని 15 శాతం నుండి 6 శాతానికి తగ్గించినట్లు తెలిపారు. దీనివల్ల దేశీయ ధరలు అంతర్జాతీయ ధరలకు అనుగుణంగా ఉంటున్నాయి.
ప్రత్యామ్నాయ పెట్టుబడులు మరియు RBI నిల్వలు: భౌతిక బంగారంపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి ప్రభుత్వం గోల్డ్ ETFలు, సావరిన్ గోల్డ్ బాండ్‌లు (SGB) మరియు గోల్డ్ మానిటైజేషన్ పథకాలను ప్రోత్సహిస్తోంది. అలాగే, మార్చి 31, 2025 నాటికి RBI వద్ద సుమారు 879.58 టన్నుల బంగారం నిల్వలు ఉన్నాయి. ఈ నిల్వలు రూపాయి విలువపై నమ్మకాన్ని పెంచడమే కాకుండా దేశ ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని బలోపేతం చేస్తాయి.