1971లో బంగ్లాదేశ్ అనే ఒక స్వతంత్ర దేశం ఏర్పడటానికి భారతదేశం అపారమైన త్యాగాలు చేసింది. ఆ విముక్తి పోరాటంలో సుమారు 3,500 మంది భారతీయ సైనికులు తమ ప్రాణాలను అర్పించారు. కానీ, నేటి బంగ్లాదేశ్ యువతకు ఈ చారిత్రక నేపథ్యం, భారత్ అందించిన సహకారం గురించి సరిగ్గా తెలియకపోవడం విచారకరం.
రాజకీయ మార్పులు – హసీనా నిష్క్రమణ: షేక్ హసీనా 15 ఏళ్ల పాలన బంగ్లాదేశ్‌కు స్థిరత్వాన్ని అందించినప్పటికీ, సుదీర్ఘ కాలం అధికారంలో ఉండటం వల్ల కొన్ని పరిపాలనా లోపాలు, ప్రజాస్వామ్య వెలితి ఏర్పడ్డాయి. ఆమె భారత్‌కు అత్యంత సన్నిహిత మిత్రురాలు కావడంతో, జమాత్-ఇ-ఇస్లామీ వంటి తీవ్రవాద సంస్థలను అణచివేసి ఉంచారు. అయితే, ఆమెపై వచ్చిన అవినీతి ఆరోపణలు, ఎన్నికల అవకతవకల వల్ల ప్రజల్లో వచ్చిన తిరుగుబాటుతో ఆమె దేశం విడిచి భారత్‌లో ఆశ్రయం పొందాల్సి వచ్చింది.
పెరుగుతున్న భద్రతా ముప్పు: హసీనా నిష్క్రమణ తర్వాత ఏర్పడిన తాత్కాలిక ప్రభుత్వం జమాత్-ఇ-ఇస్లామీపై నిషేధాన్ని ఎత్తివేయడం భారత్‌కు పెద్ద భద్రతా ముప్పుగా మారింది. ప్రస్తుతం అక్కడ హిందూ మైనారిటీలపై జరుగుతున్న దాడులు అంతర్జాతీయంగా ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. షేక్ హసీనాను భారత్ ‘క్రియాశీల పావు’గా భావించే ఒక వర్గం అక్కడ బలంగా ఉండటంతో, భారత్ పట్ల సానుకూలంగా ఉండేవారికి అక్కడ రాజకీయాల్లో చోటు లేకుండా పోతోంది.
నదీ జలాలు మరియు సరిహద్దు సమస్యలు: గంగా, తీస్తా నదీ జలాల పంపిణీ విషయంలో ఇరు దేశాల మధ్య దశాబ్దాల కాలంగా విభేదాలు ఉన్నాయి. వచ్చే ఏడాది ముగియనున్న 30 ఏళ్ల గంగా నదీ జలాల ఒప్పందాన్ని పునరుద్ధరించడం ఇప్పుడు ఒక పెద్ద సవాలు. అలాగే, సరిహద్దుల గుండా జరుగుతున్న అక్రమ వలసలు, ఈశాన్య భారత వేర్పాటువాదులకు బంగ్లాదేశ్ మట్టిపై ఆశ్రయం లభించడం వంటివి ఎప్పుడూ సంబంధాల్లో బీటలు పడేలా చేస్తున్నాయి.
చైనా-పాకిస్థాన్ జోక్యం: బంగ్లాదేశ్ విదేశాంగ విధానంలో చైనా, పాకిస్థాన్ల జోక్యం పెరుగుతోంది. చైనా, పాకిస్థాన్, బంగ్లాదేశ్ కలిసి ఒక కొత్త ఆర్థిక కూటమిని ఏర్పాటు చేయాలని పాక్ ప్రతిపాదించడం దక్షిణాసియాలో అధికార సమతుల్యతను మార్చే అవకాశం ఉంది. భారత్ ఎప్పుడూ ‘పెద్దన్న’ (Big Brother) పాత్రను పోషిస్తోందనే అసహనం నేపాల్, మాల్దీవుల లాగే బంగ్లాదేశ్‌లోనూ వినిపిస్తోంది.