దశాబ్దాలుగా భూగర్భ శాస్త్రవేత్తలను (Geologists) ఒక వింతైన పజిల్ తీవ్రంగా వేధిస్తోంది. బెర్ముడా ప్రాంతంలోని అగ్నిపర్వతాలు పేలడం ఆగిపోయి 3 కోట్లకు పైగా సంవత్సరాలు గడుస్తున్నప్పటికీ.. చుట్టుపక్కల ఉన్న సముద్ర గర్భం కంటే బెర్ముడా ద్వీపం మాత్రం అంత ఎత్తులో ఎలా స్థిరంగా నిలబడగలిగింది?
ఎట్టకేలకు అమెరికా శాస్త్రవేత్తల బృందం దీనికి సమాధానం కనుగొన్నామని నమ్ముతోంది. ఆ రహస్యం మరెక్కడో లేదు, సదరు ద్వీపానికి అత్యంత లోతులోనే దాగి ఉందని వారు చెబుతున్నారు.
కార్నెగీ సైన్స్ (Carnegie Science) కి చెందిన సీస్మోలజిస్ట్ (భూకంప శాస్త్రవేత్త) విలియం ఫ్రేజర్ మరియు యేల్ యూనివర్సిటీకి చెందిన జెఫ్రీ పార్క్ నేతృత్వంలో జరిగిన సరికొత్త పరిశోధనల ప్రకారం.. భూమిపై మరెక్కడా లేని ఒక ప్రత్యేకమైన భూగర్భ నిర్మాణం (Geological structure) బెర్ముడా ద్వీపానికి కింద ఆధారంగా నిలిచిందని కార్నెగీ ఇన్స్టిట్యూషన్ ఫర్ సైన్స్ వెల్లడించింది.
సాధారణంగా హవాయి వంటి అగ్నిపర్వత ద్వీప సమూహాలు.. భూమి లోపలి పొర (Mantle) నుండి పైకి వచ్చే వేడి బండరాళ్ల స్తంభంపై (దీనిని శాస్త్రవేత్తలు ‘మాంటిల్ ప్లూమ్’ అంటారు) ఏర్పడతాయి. ఈ వేడి పదార్థం పైకి తన్నుకురావడం వల్ల అగ్నిపర్వతాలు ఏర్పడి సముద్ర గర్భం పైకి ఉబ్బుతుంది. కాలక్రమేణా టెక్టోనిక్ ప్లేట్లు (భూఫలకాలు) ఆ ప్రాంతం నుండి పక్కకు జరిగిపోవడంతో అగ్నిపర్వతాల తీవ్రత తగ్గి, ఆ ఉబ్బిన భాగాలు మళ్లీ సముద్ర గర్భంలోకి కుంగిపోతాయి. కానీ బెర్ముడా కింద మాత్రం అలా జరగలేదు.
బెర్ముడా ఇప్పటికీ ఒక విశాలమైన ఉబ్బిన భాగం పైనే స్థిరంగా కూర్చుని ఉంది. ఇది చుట్టుపక్కల ఉన్న సముద్ర గర్భం కంటే సుమారు 1,600 అడుగుల ఎత్తులో ఉందని కార్నెగీ సైన్స్ నివేదించింది.
దీనిపై పరిశోధన చేయడానికి ఫ్రేజర్ మరియు పార్క్.. ప్రపంచవ్యాప్తంగా వచ్చే పెద్ద భూకంపాల వల్ల ఉత్పన్నమయ్యే భూకంప తరంగాలను (Seismic waves) ఉపయోగించారు. ఈ తరంగాలు భూమి లోపల ప్రయాణించేటప్పుడు, అవి ప్రయాణించే పదార్థాల సాంద్రత (Density) మరియు కూర్పును బట్టి వాటి వేగం పెరుగుతుంది లేదా తగ్గుతుంది. ఇది విభిన్న పదార్థాల గుండా ప్రయాణించేటప్పుడు ధ్వని యొక్క తీవ్రత మారినట్లే ఉంటుంది. బెర్ముడాలోని ఒక సీస్మిక్ స్టేషన్ నుండి రికార్డులను విశ్లేషించడం ద్వారా, పరిశోధకులు ఆ ద్వీపం కింద సుమారు 20 మైళ్ల లోతు వరకు ఉన్న భూ అంతర్భాగాన్ని ఒక చిత్రం రూపంలో రూపొందించగలిగారు.
అక్కడ వారు ఊహించని ఒక విషయాన్ని కనుగొన్నారు: సముద్రపు క్రస్ట్ (పైపొర) కు సరిగ్గా కింద 12 మైళ్లకు పైగా మందం ఉన్న ఒక భారీ రాతి పొర ఉంది. ఈ రాయి చుట్టుపక్కల ఉన్న మాంటిల్ (భూమి లోపలి పొర) కంటే తక్కువ సాంద్రత కలిగి ఉంది, దీనివల్ల ఇది అసాధారణమైన తేలికదనాన్ని (Buoyant) కలిగి ఉంటుంది. కింద నుండి ఒక ప్లూమ్ ఒత్తిడి తెచ్చి పైకి నెట్టడానికి బదులుగా.. ఈ తేలికపాటి రాయి ఒక ‘తెప్ప’ (Raft) లాగా పనిచేస్తూ సముద్ర గర్భాన్ని మరియు బెర్ముడా ద్వీపాన్ని నీటిపై తేలేలా చేస్తోంది.
పదుల కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం బెర్ముడాలో అగ్నిపర్వతాలు చురుకుగా ఉన్న సమయంలో.. కార్బన్ ఎక్కువగా ఉన్న ద్రవరూప మాంటిల్ శిలలు భూమి పైపొరలోకి చొరబడి, అక్కడే చల్లబడి ఘనీభవించడం వల్ల ఈ పొర (దీనిని ‘అండర్ప్లేటింగ్’ అంటారు) ఏర్పడి ఉంటుందని పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. ఆ పదార్థం వందల కోట్ల సంవత్సరాల క్రితం, భూమిపై ‘పాంజియా’ (Pangea) అనే ఒకే ఒక్క మహాఖండం ఏర్పడిన కాలంలో భూమి అంతర్భాగంలో ఉద్భవించి ఉండవచ్చని అంచనా.
ఈ ఆవిష్కరణ యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఫ్రేజర్ సరళమైన మాటలలో వివరించారు. “బెర్ముడా భూగర్భ శాస్త్రాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి ఎంతో ఆసక్తికరమైన ప్రదేశం. ఎందుకంటే ఇక్కడి భూగర్భ లక్షణాలు సాంప్రదాయక ‘మాంటిల్ ప్లూమ్’ నమూనాకు పూర్తి భిన్నంగా ఉన్నాయి” అని ఆయన చెప్పారు. “ఇక్కడ మేము చాలా మందపాటి అండర్ప్లేటింగ్ పొరను గమనించాము, ఇది సాధారణంగా ఎక్కడా కనిపించదు. ఇటీవలి రసాయన పరిశీలనలతో కలిపి చూస్తే.. భూమి యొక్క మాంటిల్లో మనకు ఇంకా పూర్తిగా అర్థంకాని ఇతర ప్రక్రియలు జరుగుతున్నాయని ఇది సూచిస్తోంది.” అని ఆయన ముగించారు.
బెర్ముడా నిజంగానే ప్రపంచంలో ఒకే ఒక్క ప్రత్యేకమైన ద్వీపమా, లేక ఇలాంటి వింతైన ఆకృతి కలిగిన మరికొన్ని ద్వీపాలు కూడా ఉన్నాయా అని తెలుసుకోవడానికి ఫ్రేజర్ ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ఇతర ద్వీపాల కింద కూడా ఇలాంటి నిర్మాణాల కోసం అన్వేషిస్తున్నారు.