బ్యాంకు లాకర్లలో బంగారం, నగలు దాచుకుంటే పూర్తిగా సురక్షితం అని చాలామంది నమ్ముతారు. అయితే, ఒకవేళ లాకర్ నుంచి బంగారం చోరీకి గురైతే లేదా నష్టపోతే బ్యాంకులు ఎంత పరిహారం చెల్లిస్తాయి? దీనిపై రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నిబంధనలు ఏం చెబుతున్నాయో ఇక్కడ చూడండి:
చాలామంది తమ విలువైన వస్తువులను భద్రంగా ఉంటాయనే ఉద్దేశంతో బ్యాంకు లాకర్లను తీసుకుంటారు. కానీ, లాకర్లలోని వస్తువులకు బ్యాంకులు ఇచ్చే గ్యారెంటీ చాలా పరిమితంగా ఉంటుంది.
నష్టం జరిగితే కేవలం అద్దెకు 100 రెట్లు మాత్రమే!
రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) నిబంధనల ప్రకారం.. అగ్నిప్రమాదం, చోరీ లేదా బ్యాంకు ఉద్యోగుల వల్ల జరిగే మోసాల కారణంగా లాకర్లోని వస్తువులు నష్టపోతే, బ్యాంకు బాధ్యత ఆ లాకర్ వార్షిక అద్దెకు 100 రెట్లు మాత్రమే.
- ఉదాహరణకు: మీ లాకర్ వార్షిక అద్దె ₹2,000 అనుకుంటే, ఒకవేళ అందులోని కోట్లాది రూపాయల బంగారం పోయినా బ్యాంకు మీకు గరిష్టంగా ₹2 లక్షలు మాత్రమే పరిహారం చెల్లిస్తుంది. ప్రస్తుత మార్కెట్ ధరల ప్రకారం ఇది కేవలం రెండు తులాల (20 గ్రాములు) బంగారానికి కూడా సరిపోదు.
బంగారానికి ఇన్సూరెన్స్ ఉండదు
బ్యాంకులు లాకర్ లోపల కస్టమర్లు ఏమి పెట్టారో రికార్డు ఉంచవు. కాబట్టి, ఆ వస్తువులకు బ్యాంకులు ఇన్సూరెన్స్ కల్పించవు. కేవలం అద్దె ఎక్కువగా చెల్లించినంత మాత్రాన పూర్తి భద్రత ఉంటుందని అనుకోవడం పొరపాటు. అలాగే వరదలు, భూకంపాలు వంటి ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల నష్టం జరిగితే బ్యాంకులు ఏమాత్రం బాధ్యత వహించవు.
లాకర్ తీసుకునే ముందు గుర్తుంచుకోవలసిన నిబంధనలు:
- నామినేషన్ తప్పనిసరి: ఆర్‌బిఐ నిబంధనల ప్రకారం లాకర్ తీసుకునేటప్పుడు నామినీని చేర్చడం తప్పనిసరి.
- అగ్రిమెంట్ కాపీ: కస్టమర్ మరియు బ్యాంకు మధ్య ప్రామాణిక లాకర్ ఒప్పందం ఉండాలి. అందులోని నిబంధనలను చదివి కాపీని దగ్గర ఉంచుకోవాలి.
- ముందస్తు సమాచారం: లాకర్ గదిని మార్చినా లేదా లాకర్ బద్దలు కొట్టాల్సి వచ్చినా కస్టమర్‌కు ముందుగా సమాచారం ఇవ్వడం బ్యాంకు బాధ్యత.
బంగారాన్ని సురక్షితంగా ఉంచుకోవడానికి ఇతర మార్గాలు:
- సావరీన్ గోల్డ్ బాండ్స్ (SGB): ఇది ప్రభుత్వ బాండ్. ఇందులో దొంగతనం భయం ఉండదు మరియు ఏటా 2.5% వడ్డీ కూడా వస్తుంది.
- డిజిటల్ గోల్డ్: ఆన్‌లైన్ ప్లాట్‌ఫారమ్స్ ద్వారా భౌతిక నిల్వ అవసరం లేకుండా బంగారం కొనుగోలు చేయవచ్చు.
- గోల్డ్ ETF: స్టాక్ మార్కెట్ ద్వారా బంగారంలో పెట్టుబడి పెట్టడం. ఇందులో లాకర్ అవసరం ఉండదు.
- ప్రైవేట్ ఇన్సూరెన్స్: మీ దగ్గర ఎక్కువ బంగారం ఉంటే, విడిగా ‘జ్వెలరీ ఇన్సూరెన్స్’ తీసుకోవడం ఉత్తమ మార్గం.