సాధారణంగా ప్రజలు తమ అవసరాల కోసం గృహ రుణాలు (Home Loans), వాహన రుణాలు (Car Loans), బంగారు రుణాలు (Gold Loans) లేదా వ్యక్తిగత రుణాలు (Personal Loans) తీసుకుంటారు. వీటిలో ఇల్లు, కారు లేదా బంగారం వంటి వాటికి హామీ (Collateral/Security) ఉంటుంది. కానీ పర్సనల్ లోన్ విషయంలో ఎలాంటి హామీ ఉండదు. అందుకే దీనిని ‘అన్‌సెక్యూర్డ్ లోన్’ అంటారు.
ఒకవేళ పర్సనల్ లోన్ తీసుకున్న వ్యక్తి మరణిస్తే ఏం జరుగుతుంది?
1. ఇన్సూరెన్స్ ఉందో లేదో తనిఖీ చేస్తారు: లోన్ తీసుకున్న వ్యక్తి మరణిస్తే, బ్యాంకులు మొదట చేసే పని.. సదరు వ్యక్తి లోన్ రక్షణ కోసం ఏదైనా బీమా (Insurance Policy) తీసుకున్నారా అని చూస్తారు. ఒకవేళ ఇన్సూరెన్స్ ఉంటే, బ్యాంకులు నేరుగా బీమా కంపెనీ నుండి మిగిలిన అప్పును వసూలు చేస్తాయి. దీనివల్ల కుటుంబ సభ్యులకు లేదా గ్యారెంటర్లకు ఎలాంటి ఇబ్బంది ఉండదు.
2. కో-అప్లికెంట్ లేదా గ్యారెంటర్ బాధ్యత: బీమా లేకపోతే, లోన్ కోసం ఎవరైనా సహ-దరఖాస్తుదారు (Co-applicant) లేదా గ్యారెంటర్ (Guarantor) ఉన్నారా అని బ్యాంకులు చూస్తాయి. లోన్ అగ్రిమెంట్ ప్రకారం, లోన్ తీసుకున్న వ్యక్తి మరణిస్తే ఆ అప్పును తీర్చాల్సిన చట్టపరమైన బాధ్యత కో-అప్లికెంట్ లేదా గ్యారెంటర్‌పై ఉంటుంది. వారు చెల్లించకపోతే వారి క్రెడిట్ స్కోర్ (CIBIL) దెబ్బతింటుంది మరియు బ్యాంకులు చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకుంటాయి.
3. ఆస్తుల నుండి వసూలు: ఒకవేళ కో-అప్లికెంట్ లేదా గ్యారెంటర్ కూడా లేకపోతే, మరణించిన వ్యక్తి పేరిట ఉన్న ఆర్థిక ఆస్తుల (సేవింగ్స్ ఖాతా డబ్బు, ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లు, పెట్టుబడులు, బంగారం, స్థిరాస్తులు) ద్వారా అప్పును రికవరీ చేయడానికి బ్యాంకులు ప్రయత్నిస్తాయి.
వారసులు అప్పు చెల్లించాలా?
వ్యక్తిగత రుణాలకు (Personal Loans) వారసులు ఆటోమేటిక్‌గా బాధ్యులు కారు. లోన్ ఒప్పందంలో వారసుల బాధ్యత గురించి ప్రత్యేకంగా పేర్కొంటే తప్ప, బ్యాంకులు వారిని అప్పు కట్టమని బలవంతం చేయలేవు. అయితే, ఒక ముఖ్యమైన విషయం ఏమిటంటే.. మరణించిన వ్యక్తి నుండి వారసులు ఏదైనా ఆస్తిని పొంది ఉంటే, ఆ ఆస్తి విలువ మేరకు అప్పును వసూలు చేసే హక్కు బ్యాంకులకు ఉంటుంది.
బ్యాంకులు అప్పును ఎప్పుడు రద్దు (Write Off) చేస్తాయి?
అత్యంత అరుదైన సందర్భాల్లో.. అంటే ఇన్సూరెన్స్ లేనప్పుడు, గ్యారెంటర్ లేనప్పుడు మరియు మరణించిన వ్యక్తి పేరు మీద ఎలాంటి ఆస్తులు లేనప్పుడు మాత్రమే బ్యాంకులు ఆ అప్పును ‘రైట్ ఆఫ్’ (Write off) లేదా రద్దు చేస్తాయి.
కుటుంబ సభ్యులు చేయాల్సిన పనులు:
- లోన్ తీసుకున్న వ్యక్తి మరణిస్తే వెంటనే ఆ సమాచారాన్ని బ్యాంకుకు తెలియజేయాలి.
- మరణ ధృవీకరణ పత్రం (Death Certificate) సమర్పించాలి.
- భవిష్యత్తులో చట్టపరమైన ఇబ్బందులు రాకుండా ఉండటానికి న్యాయ సలహా తీసుకోవడం మంచిది.