న్యూఢిల్లీ: స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాల (FTAs) దుర్వినియోగాన్ని నిరోధించడానికి మరియు దేశీయ పరిశ్రమలను రక్షించడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం మరో కీలక అడుగు వేసింది. బంగారం, ప్లాటినం ఆభరణాల తర్వాత.. ఇప్పుడు వెండి ఆభరణాలు, వెండి హస్తకళల (Silver Handicrafts) స్వేచ్ఛా దిగుమతులపై కూడా ప్రభుత్వం తక్షణమే అమలులోకి వచ్చేలా కఠినమైన ఆంక్షలు (Import Curbs) విధించింది.
డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ ఫారిన్ ట్రేడ్ (DGFT) జారీ చేసిన అధికారిక నోటిఫికేషన్ ప్రకారం.. వెండి ఆభరణాల దిగుమతి విధానాన్ని ఇకపై ‘స్వేచ్ఛా’ (Free) కేటగిరీ నుండి ‘నియంత్రిత’ (Restricted) కేటగిరీలోకి మారుస్తూ నిర్ణయం తీసుకున్నారు.
ఏంటి ఈ కొత్త నియమం? లైసెన్స్ తప్పనిసరి!
ఈ కొత్త నిబంధన ప్రకారం.. ఇకపై ఏ వ్యాపారి లేదా దిగుమతిదారుడైనా విదేశాల నుండి వెండి లేదా వెండి ఆభరణాలను భారతదేశంలోకి దిగుమతి చేసుకోవాలంటే ప్రభుత్వానికి సంబంధించిన DGFT నుండి ముందస్తు అనుమతి లేదా అధికారిక దిగుమతి లైసెన్స్ (Import License) పొందడం తప్పనిసరి. గతంలో ఉన్న స్వేచ్ఛా విధానం (Free Policy) వల్ల ఎలాంటి లైసెన్స్ లేకుండా ఎంత పరిమాణంలోనైనా ఆభరణాలను తెప్పించుకునే వీలుండేది, కానీ ఇకపై దానికి అవకాశం లేదు.
ఈ నిర్ణయానికి గల ప్రధాన కారణాలు ఏంటి?
- FTA ఒప్పందాల దుర్వినియోగం: ఆసియాన్ (ASEAN) మరియు థాయిలాండ్ వంటి దేశాలతో భారతదేశానికి ఉన్న స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందాలను (FTA) కొంతమంది వ్యాపారులు దుర్వినియోగం చేస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం గుర్తించింది.
- థాయిలాండ్ లింక్ మరియు సుంకం వంచన: థాయిలాండ్ ప్రాథమికంగా వెండిని ఉత్పత్తి చేసే ప్రధాన దేశం కానప్పటికీ, అక్కడి నుండి భారతదేశానికి దిగుమతి అవుతున్న వెండి పరిమాణం ఇటీవలి కాలంలో ఏకంగా 10 రెట్లు పెరిగింది (4 మెట్రిక్ టన్నుల నుండి 40 మెట్రిక్ టన్నులకు చేరింది!). సాదా ఆభరణాల (Plain Jewellery) పేరుతో శూన్య సుంకం (Zero-Duty) ప్రయోజనాన్ని పొందుతూ భారతదేశంలోకి భారీగా వెండిని అక్రమంగా తరలిస్తున్నారు.
- దేశీయ మార్కెట్కు గండి: ఈ విధంగా తక్కువ ధరకే విదేశీ ఆభరణాలు భారత మార్కెట్లోకి ప్రవేశిస్తుండటంతో దేశీయ జ్యువెలరీ తయారీదారులు, చిన్న, మధ్య తరహా వ్యాపారులు మరియు స్థానిక కార్మికుల ఉపాధి తీవ్రంగా దెబ్బతింటోంది.
మినహాయింపులు ఎవరికి ఉన్నాయి?
సాధారణ మార్కెట్ దిగుమతులపై కేంద్ర ప్రభుత్వం కఠినమైన ఆంక్షలు విధించినప్పటికీ, ఎగుమతి ఆధారిత పరిశ్రమలకు కొన్ని మినహాయింపులు ఇచ్చింది:
- 100% ఎగుమతి ఆధారిత యూనిట్లు (EOUs) మరియు ప్రత్యేక ఆర్థిక మండళ్లకు (SEZs) చెందిన సంస్థల దిగుమతులకు ఈ నిబంధనలు వర్తించవు.
- రత్నాలు మరియు ఆభరణాల (Gems and Jewellery) ఎగుమతి ప్రోత్సాహక పథకాల కింద జరిగే దిగుమతులకు కూడా ఈ కొత్త నియమం నుండి మినహాయింపు లభించింది.
గతంలో చేసుకున్న ముందస్తు ఒప్పందాలు, చెల్లింపులు లేదా షిప్మెంట్ స్టేటస్లతో సంబంధం లేకుండా ఈ నియమాన్ని తక్షణమే అత్యంత కఠినంగా అమలు చేస్తున్నట్లు DGFT స్పష్టం చేసింది. ఈ నిర్ణయం ద్వారా దేశీయ బంగారం, వెండి మార్కెట్లలో జరుగుతున్న అక్రమ వ్యాపారానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం బ్రేక్ వేసినట్లయింది.