సూర్యమండలంలో కొలువై ఉన్న సూర్య భగవానుడిని మనం ‘సూర్యనారాయణ స్వామి’గా ఆరాధిస్తాం. సూర్యారాధనే ప్రధానంగా కలిగిన సంప్రదాయాన్ని ‘సౌర మతం’ అని పిలుస్తారు. శ్రీరాముడికి అగస్త్య మహర్షి సూర్యుడిని స్తుతిస్తూ ‘ఆదిత్య హృదయం’ ఉపదేశించారు. భారతదేశంలో సూర్యుడు ప్రధాన దైవంగా ఉన్న కొన్ని ముఖ్యమైన ఆలయాల గురించి ఇప్పుడు తెలుసుకుందాం.
- దక్షిణార్క ఆలయం (బీహార్):
బీహార్‌లోని గయలో ఉన్న ఈ ఆలయం అత్యంత పురాతనమైనది. విష్ణుపాద ఆలయం సమీపంలోని దక్షిణమానస్ తీర్థంలో భక్తులు తమ పితృదేవతలకు పిండప్రదానం చేస్తారు. గయలో ఇప్పటికీ సూర్యుడి పురాతన విగ్రహాలు, చిత్రాలను చూడవచ్చు. ఇక్కడి సూర్య భగవానుడు ఛాతీపై కవచం, నడుముకు వడ్డాణం మరియు పొడవైన పాదరక్షలు (బూట్లు) ధరించి దర్శనమివ్వడం ఒక ప్రత్యేకత. ఆదివారాల్లో ఇక్కడ భక్తుల రద్దీ ఎక్కువగా ఉంటుంది. - బ్రహ్మణ్య దేవ్ ఆలయం (మధ్యప్రదేశ్):
మధ్యప్రదేశ్‌లోని ఝాన్సీకి సమీపంలో ‘ఉన్నావ్’ అనే ప్రాంతంలో ఈ ప్రసిద్ధ ఆలయం ఉంది. దీనిని ‘పరమ్ జీ’ ఆలయం అని కూడా పిలుస్తారు. ఇక్కడి సూర్యుడి విగ్రహం చాలా అందంగా ఉంటుంది, ప్రస్తుతం దానికి కవచం ధరింపజేశారు. దృష్టి లోపాలు మరియు చర్మ వ్యాధులతో బాధపడేవారు ఇక్కడ ప్రార్థిస్తే నయమవుతుందని భక్తుల నమ్మకం. పేష్వా రాజులు ఈ సూర్య భగవానుడిని తమ ఇష్టదైవంగా పూజించేవారు. - మోధేరా సూర్య దేవాలయం (గుజరాత్):
దీనిని క్రీ.శ. 1026లో నిర్మించారు. ఇది ఒడిశాలోని కోణార్క్ ఆలయం మాదిరిగానే అద్భుతమైన శిల్పకళతో ఉంటుంది. సూర్యుడు తన మార్గాన్ని మార్చుకునే రెండు రోజుల్లో (ఉత్తరాయణం మరియు దక్షిణాయనం ప్రారంభ రోజుల్లో), సూర్యకిరణాలు నేరుగా గర్భాలయంలోని విగ్రహంపై పడేలా దీనిని నిర్మించారు. ఇక్కడ ప్రతి సంవత్సరం జనవరిలో జరిగే ‘మోధేరా నృత్యోత్సవం’ ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గాంచింది. అహ్మదాబాద్ నుండి సుమారు 100 కి.మీ దూరంలో ఉన్న ఈ ఆలయానికి వెళ్ళడానికి రవాణా సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. - సూర్యనార్ కోయిల్ (తమిళనాడు):
తమిళనాడులోని కుంభకోణం సమీపంలో ఉన్న సూర్యనార్ కోయిల్ నవగ్రహ క్షేత్రాలలో ప్రధానమైనది. ఇక్కడ నవగ్రహాలు విడివిడిగా గర్భాలయాల్లో కొలువై ఉండి భక్తులను అనుగ్రహిస్తారు. వివాహ సంబంధిత సమస్యలు ఉన్నవారు, పనుల్లో ఆటంకాలు ఎదుర్కొనేవారు ఇక్కడ అర్చన చేస్తే మంచి ఫలితం ఉంటుందని భక్తుల విశ్వాసం.