మన దైనందిన జీవితాన్ని మరింత సరళతరం చేసే లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం అనేక డిజిటల్ సేవలను అభివృద్ధి చేసింది. స్మార్ట్‌ఫోన్‌లు జీవితంలో భాగమైన ఈ కాలంలో, ప్రభుత్వ యంత్రాంగాన్ని ప్రజలకు చేరువ చేయడంలో ఈ యాప్‌లు కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. పత్రాలను భద్రపరచుకోవడం నుండి నగదు లావాదేవీల వరకు సురక్షితంగా చేయడంలో సహాయపడే ఐదు ముఖ్యమైన యాప్‌లు ఇక్కడ ఉన్నాయి:
- డిజీలాకర్ (DigiLocker)
అసలు పత్రాలను (Physical Documents) వెంట తీసుకెళ్లే అవసరం లేకుండా ఉపయోగించదగ్గ అత్యుత్తమ యాప్ ఇది. డ్రైవింగ్ లైసెన్స్, వాహన రిజిస్ట్రేషన్ సర్టిఫికేట్ (RC), మార్కుల జాబితాలు, పాన్ కార్డ్ వంటి వాటిని ఇందులో డిజిటల్‌గా భద్రపరచుకోవచ్చు. ఇందులో ఉన్న పత్రాలను అన్ని ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేట్ సంస్థలు అసలు పత్రాలతో సమానంగా గుర్తిస్తాయి. ఐటీ చట్టం ప్రకారం వీటికి పూర్తి చట్టబద్ధత ఉంది. - ఎం-ఆధార్ (mAadhaar)
భారత పౌరుల అతి ముఖ్యమైన గుర్తింపు పత్రం ఆధార్ కార్డ్. దీని భౌతిక కాపీని ఎల్లప్పుడూ వెంట ఉంచుకోలేం కాబట్టి, ఎం-ఆధార్ యాప్ చాలా ఉపయోగపడుతుంది. దీని ద్వారా ఆధార్ వివరాలను అప్‌డేట్ చేయడం, క్యూఆర్ కోడ్ ద్వారా సమాచారాన్ని పంచుకోవడం, మీ బయోమెట్రిక్ సమాచారాన్ని లాక్ లేదా అన్‌లాక్ చేయడం వంటివి సులభంగా చేయవచ్చు. - ఉమాంగ్ (UMANG)
వివిధ ప్రభుత్వ సేవలను ఒకే వేదికపైకి తెచ్చే యాప్ ఉమాంగ్ (Unified Mobile Application for New-age Governance). ఇందులో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు చెందిన వందలాది సేవలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. ఈపీఎఫ్ (EPF) వివరాలు చూసుకోవడానికి, గ్యాస్ సిలిండర్ బుక్ చేయడానికి, పాస్‌పోర్ట్ సేవలకు, పన్నులు చెల్లించడానికి ఇది ఒక ‘సూపర్ యాప్’ లా పనిచేస్తుంది. - ఎం-పరివాహన్ (mParivahan)
వాహన యజమానులకు మరియు డ్రైవర్లకు ఇది ఎంతో మేలు చేస్తుంది. డ్రైవింగ్ లైసెన్స్, ఆర్సీల డిజిటల్ కాపీలు ఇందులో ఉంటాయి. ట్రాఫిక్ పోలీసులు తనిఖీ చేసేటప్పుడు వీటిని చూపిస్తే సరిపోతుంది. అలాగే వాహన యజమాని వివరాలు, ఇన్సూరెన్స్ గడువు, కాలుష్య నియంత్రణ (Pollution) సర్టిఫికేట్ వివరాలను తెలుసుకోవడానికి కూడా ఇది ఉపయోగపడుతుంది. - భీమ్ (BHIM)
నేషనల్ పేమెంట్స్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా (NPCI) అభివృద్ధి చేసిన యూపీఐ (UPI) ఆధారిత యాప్ భీమ్ (Bharat Interface for Money). మొబైల్ నంబర్ లేదా యూపీఐ ఐడీని ఉపయోగించి క్షణాల్లో డబ్బు పంపడానికి, స్వీకరించడానికి ఇది వీలు కల్పిస్తుంది. ఇది పూర్తిగా ప్రభుత్వ పర్యవేక్షణలో ఉండటం వల్ల డిజిటల్ లావాదేవీలకు పూర్తి భద్రత ఉంటుంది.
ఈ యాప్‌లు ఎందుకు ముఖ్యమైనవి?
డిజిటల్ ఇండియా పథకంలో భాగమైన ఈ యాప్‌లు ప్రభుత్వ యంత్రాంగంలో పారదర్శకతను పెంచడానికి, అవినీతిని తగ్గించడానికి సహాయపడతాయి. కాగితపు పనిని తగ్గించి, క్యూలైన్లలో నిలబడే అవసరం లేకుండా ఎక్కడి నుండైనా సేవలు పొందేందుకు ఇవి తోడ్పడతాయి. ఈ ఆధునిక కాలంలో ఈ యాప్‌లను ఫోన్‌లో ఇన్‌స్టాల్ చేసుకోవడం సౌకర్యవంతంగా ఉండటమే కాకుండా అనివార్యం కూడా.