పశ్చిమ ఆసియాలో కొనసాగుతున్న సంక్షోభం మధ్య భారత్ ఒక కీలకమైన దౌత్య విజయాన్ని సాధించినట్లు కనిపిస్తోంది. వివాదాస్పదంగా మారిన హర్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) గుండా రెండు భారతీయ ఎల్‌పీజీ ట్యాంకర్లు ప్రయాణించడానికి ఇరాన్ ప్రభుత్వం అనుమతి నిచ్చినట్లు విశ్వసనీయ వర్గాలు సమాచారాన్ని అందించాయి.
భారత ప్రభుత్వం నుండి దీనిపై అధికారిక ధృవీకరణ రావాల్సి ఉన్నప్పటికీ, ఫిబ్రవరి చివరలో యుద్ధ ఉద్రిక్తతలు పెరిగినప్పటి నుండి ఇంధన సరఫరాలో ఏర్పడిన అడ్డంకులు ఈ పరిణామంతో తొలగే అవకాశం ఉంది.
భారత ఇంధన భద్రతకు ఊరట
ప్రపంచ చమురు మరియు గ్యాస్ సరఫరాలో దాదాపు 20% వాటా కలిగిన ఈ జలసంధి దిగ్బంధం కావడం వల్ల భారత ఇంధన మార్కెట్ తీవ్ర ఒత్తిడికి లోనైంది. ఈ కీలక సమయంలో ఇరాన్ తీసుకున్న నిర్ణయం, భారతదేశం అనుసరిస్తున్న ‘స్ట్రాటజిక్ అటానమీ’ (వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తి) విధానానికి మరియు దౌత్య ప్రయత్నాలకు లభించిన విజయంగా భావించవచ్చు.
భారత ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థలకు అవసరమైన అత్యవసర సరఫరాలతో ఉన్న ఈ రెండు ట్యాంకర్లు, గత కొన్ని రోజులుగా ఒమన్ గల్ఫ్ వెలుపల నిలిచిపోయాయి. ఈ నౌకలు గనుక విజయవంతంగా జలసంధిని దాటితే, యుద్ధం మొదలైన తర్వాత ఒక దేశానికి ప్రత్యేకంగా లభించిన ‘సార్వభౌమ మినహాయింపు’ (Sovereign Waiver) కింద ప్రయాణించిన మొదటి వాణిజ్య నౌకలుగా ఇవి నిలుస్తాయి.
పానిక్ బుకింగ్స్‌కు చెక్
దేశవ్యాప్తంగా గ్యాస్ కొరత ఏర్పడవచ్చనే పుకార్ల వల్ల గత వారం రోజులుగా ‘పానిక్ బుకింగ్స్’ (భయాందోళనతో చేసే బుకింగ్‌లు) సాధారణం కంటే 25% పెరిగాయి. ఇప్పుడు ఈ దౌత్యపరమైన ముందడుగు వల్ల సరఫరా మార్గాలు తెరిచే ఉన్నాయని వినియోగదారులకు భరోసా లభిస్తుంది. ఇది మార్కెట్లో పెరుగుతున్న ఆందోళనను తగ్గించడానికి ఒక ‘కూలింగ్ మెకానిజం’లా పనిచేస్తుందని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
యుద్ధంలో తటస్థ మధ్యవర్తిగా ఉంటూ అన్ని పక్షాలతో చర్చలు జరుపుతున్న భారతదేశం యొక్క ప్రత్యేక స్థానాన్ని ఇరాన్ గుర్తించినట్లు ఈ చర్య ద్వారా స్పష్టమవుతోంది. అయితే, సముద్ర మార్గ విశ్లేషకులు మాత్రం ఇంకా జాగ్రత్తగా ఉండాలని సూచిస్తున్నారు. ఈ రెండు నౌకలకు రక్షణ కల్పించినప్పటికీ, ఆ ప్రాంతంలో ఉన్న మందుపాతరలు మరియు క్షిపణి దాడుల ముప్పు కారణంగా సాధారణ వాణిజ్య రవాణాకు ఇన్సూరెన్స్ లభించడం ఇంకా కష్టంగానే ఉంది.
ప్రస్తుతానికి ప్రపంచ దేశాల దృష్టి అంతా ప్రపంచంలోనే అత్యంత ప్రమాదకరమైన ఈ జలసంధి గుండా భారత నౌకల ప్రయాణంపైనే ఉంది.