లక్నో/న్యూఢిల్లీ: దేశ రక్షణ రంగంలో సరికొత్త విప్లవానికి తెరలేచింది. గతేడాది జరిగిన ‘ఆపరేషన్ సిందూర్’ అనుభవాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని, శత్రుదేశాల డ్రోన్లు, క్షిపణి దాడుల నుంచి భారత్‌ను రక్షించేందుకు సొంత ‘ఆయిరన్ డోమ్’ (Iron Dome) వ్యవస్థను నిర్మించాలని కేంద్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టుకు ఉత్తరప్రదేశ్ వేదిక కాబోతోంది. ఇజ్రాయెల్ తరహాలో గగనతల రక్షణ కవచాన్ని భారత్ ఎలా సిద్ధం చేస్తోంది? ఎక్కడ తయారవుతోంది? అనే పూర్తి వివరాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.
యూపీలో తయారీ.. చిత్రకూట్‌లో భూసేకరణ!
భారత స్వదేశీ రక్షణ సామర్థ్యాన్ని పెంచే దిశగా ‘భారత్ ఎలక్ట్రానిక్స్ లిమిటెడ్’ (BEL) భారీ అడుగు వేసింది.
- భూ కేటాయింపు: ఉత్తరప్రదేశ్ డిఫెన్స్ ఇండస్ట్రియల్ కారిడార్‌లోని చిత్రకూట్‌లో 75 హెక్టార్ల భూమిని బెల్ సేకరించింది.
- ఏం తయారవుతాయి?: ఇక్కడ నెక్స్ట్ జనరేషన్ క్షిపణులు, అత్యాధునిక రాడార్ సిస్టమ్స్ మరియు భారత అమ్ములపొదలో చేరబోయే ‘ఇండియన్ ఆయిరన్ డోమ్’ను సిద్ధం చేస్తారు.
రూ. 600 కోట్ల భారీ పెట్టుబడి
ఈ ప్రాజెక్టు కోసం ప్రభుత్వం రూ. 600 కోట్లకు పైగా పెట్టుబడి పెట్టనుంది.
- క్విక్ రియాక్షన్ సర్ఫేస్-టు-ఎయిర్ మిస్సైల్స్ (QRSAM), ‘కుశా’ ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్ వంటి కీలక ఆయుధాలను ఇక్కడే తయారు చేస్తారు.
- కేవలం తయారీ మాత్రమే కాకుండా, నిర్వహణ మరియు మరమ్మతుల (MRO) సౌకర్యం కూడా ఇక్కడ అందుబాటులోకి రానుంది.
ఏమిటీ ‘ప్రాజెక్ట్ కుశా’?
డిఫెన్స్ రీసెర్చ్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ ఆర్గనైజేషన్ (DRDO) అభివృద్ధి చేస్తున్న ‘ప్రాజెక్ట్ కుశా’ భారత్ సొంతంగా తయారు చేసుకుంటున్న సుదూర లక్ష్యాలను ఛేదించే ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్.
- రక్షణ కవచం: ఇది స్టీల్త్ ఫైటర్ జెట్‌లు, క్రూయిజ్ మిస్సైళ్లు మరియు డ్రోన్ల నుంచి దేశాన్ని కాపాడుతుంది.
- త్రీ-లేయర్ షీల్డ్: దాదాపు 400 కిలోమీటర్ల పరిధిలో మూడు అంచెల రక్షణను ఇది కల్పిస్తుంది.
రష్యా S-400 కన్నా మెరుగైన ‘దేశీ’ అస్త్రం!
ప్రాజెక్ట్ కుశాను తరచుగా రష్యాకు చెందిన S-400 సిస్టమ్‌తో పోలుస్తుంటారు. ‘ఆపరేషన్ సిందూర్’లో S-400 కీలక పాత్ర పోషించినప్పటికీ, విదేశీ ఆయుధాలపై ఆధారపడకుండా 2028-29 నాటికి మన సొంత ఆయిరన్ డోమ్‌ను సిద్ధం చేయడమే లక్ష్యంగా భారత్ పని చేస్తోంది.
- మూడు రకాల మిస్సైళ్లు:
- M1: 150 కి.మీ పరిధి
- M2: 250 కి.మీ పరిధి
- M3: 350 నుండి 400 కి.మీ వరకు లక్ష్యాలను ఛేదిస్తుంది.
సీఎం యోగి ఆదిత్యనాథ్ చొరవ
ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ ఈ ప్రాజెక్టుపై ప్రత్యేక ఆసక్తి కనబరిచారు. బెల్ (BEL) సీఎండీ మనోజ్ జైన్‌కు భూమి కేటాయింపు పత్రాలను స్వయంగా అందజేశారు. సుమారు రూ. 562.5 కోట్ల ప్రారంభ పెట్టుబడితో హైటెక్ రాడార్లు మరియు డిఫెన్స్ సిస్టమ్స్ ఉత్పత్తిని ఇక్కడ ప్రారంభించబోతున్నారు.
ముగింపు: ఈ ప్రాజెక్టు వల్ల కేవలం రక్షణ రంగమే కాకుండా, స్థానిక ఎంఎస్ఎంఈ (MSME) పరిశ్రమలకు కూడా భారీ అవకాశాలు లభిస్తాయి. ఉత్తరప్రదేశ్ అతిపెద్ద డిఫెన్స్ మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ హబ్‌గా మారడానికి ఇది ఒక సోపానం. మన దేశ సరిహద్దులు ఇకపై స్వదేశీ సాంకేతికతతో మరింత పటిష్టం కాబోతున్నాయి.