కోల్కతా: గత 2015వ సంవత్సరంలో కుదిరిన చారిత్రాత్మక భారత్-బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు ఒప్పందం (Land Boundary Agreement) లో భాగంగా భారత ప్రభుత్వం 111 సరిహద్దు ప్రాంతాలను (ఎన్క్లేవ్లను) బంగ్లాదేశ్కు అధికారికంగా బదిలీ చేసింది. అయితే, ఈ చారిత్రాత్మక భూభాగాల మార్పిడి సమయంలో ఒక వ్యూహాత్మక ప్రాంతాన్ని మాత్రం ఈ బదిలీ ప్రక్రియ నుండి మినహాయించారు.
పశ్చిమ బెంగాల్లోని కూచ్ బెహార్ (Cooch Behar) జిల్లా పరిధిలో, నలువైపులా భారత భూభాగంతో చుట్టూ ముట్టబడి ఉండి కూడా.. బంగ్లాదేశ్ సార్వభౌమాధికారం, చట్టాల కింద నడిచే ఒక విచిత్రమైన గ్రామం నేటికీ ఉనికిలో ఉంది.
భారత సరిహద్దుల్లో బంగ్లాదేశ్ పౌరులు:
‘దహా గ్రామ్-అంగర్పోతా’ (Dahagram-Angarpota) అని పిలవబడే సుమారు 18.5 చదరపు కిలోమీటర్ల వైశాల్యం కలిగిన ఈ బంగ్లాదేశ్ గ్రామంలో 20,000 మందికి పైగా బంగ్లాదేశ్ పౌరులు నివసిస్తున్నారు. ఈ ప్రాంతం భౌగోళికంగా భారత భూభాగం లోపల ఉన్నప్పటికీ, ఇక్కడి ప్రజలు బంగ్లాదేశ్ కరెన్సీ అయిన ‘టాకా’ (Taka) ను మాత్రమే ఉపయోగిస్తారు. అంతేకాకుండా ఇక్కడి పాఠశాలలు, ఆసుపత్రులు, ప్రభుత్వ సేవలు మరియు మొబైల్ నెట్వర్క్లతో సహా అన్ని రకాల సౌకర్యాలను బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వమే నేరుగా నిర్వహిస్తోంది.
తీన్ బిఘా కారిడార్ (Tin Bigha Corridor) నేపథ్యం:
గత 1992వ సంవత్సరానికి ముందు వరకు, బంగ్లాదేశ్ ప్రధాన భూభాగం ఇక్కడి నుండి కేవలం 178 మీటర్ల దూరంలో ఉన్నప్పటికీ, అక్కడికి వెళ్లడానికి ప్రత్యక్ష మార్గం లేకపోవడంతో ఈ గ్రామ ప్రజలు తీవ్రమైన ఒంటరి జీవితాన్ని గడిపారు. భారత ప్రభుత్వ అనుమతి లేనిదే వారు బయటకు రాలేని పరిస్థితి ఉండటంతో, ఈ ప్రాంతం ఒక బహిరంగ జైలులా ఉండేదని చెబుతారు.
ఈ మానవీయ సమస్యకు పరిష్కారంగా, 1974 నాటి ఇరు దేశాల ఒప్పందం ప్రకారం.. ‘తీన్ బిఘా కారిడార్’ అని పిలిచే 178 మీటర్ల పొడవు, 85 మీటర్ల వెడల్పు గల ఒక చిన్న భూమార్గాన్ని బంగ్లాదేశ్ పౌరుల రాకపోకల కోసం భారతదేశం లీజుకు (అద్దెకు) ఇచ్చింది.
భద్రతా నిబంధనలు – రక్షిత ప్రాంతం:
ప్రారంభంలో ఈ మార్గాన్ని రోజుకు 12 గంటలు మాత్రమే తెరిచేవారు. అయితే, బంగ్లాదేశ్ అభ్యర్థనను మన్నించి, మానవతా దృక్పథంతో 2011 నుండి ఈ కారిడార్ను రోజుకు 24 గంటలూ తెరిచి ఉంచేందుకు భారతదేశం అనుమతించింది.
అంతర్జాతీయ సరిహద్దు భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా సాధారణ భారతీయ పౌరులకు లేదా పర్యాటకులకు ఈ నిర్దేశిత ప్రాంతంలోకి నేరుగా ప్రవేశించడానికి అనుమతి లేదు. ప్రత్యేక అనుమతులు లేదా పాస్పోర్ట్ మరియు వీసా గుర్తింపు పత్రాల పరిశీలన తర్వాతే ఈ కారిడార్ మార్గంలో ప్రయాణించడానికి అనుమతిస్తారు.