కారకాస్: వెనిజులాలో నిన్న సాయంత్రం అత్యంత శక్తివంతమైన రెండు భారీ భూకంపాలు సంభవించిన సంగతి తెలిసిందే. ఈ విపత్తు ధాటికి అక్కడి వందలాది బహుళ అంతస్తుల భవనాలు పేకమేడల్లా కూలిపోయాయి. అయితే, ఈ భూప్రకంపనలు తీవ్రరూపం దాల్చడానికి కొన్ని సెకన్ల ముందే గూగుల్ సంస్థ ఆండ్రాయిడ్ (Android) మొబైల్ వినియోగదారులకు ముందస్తు హెచ్చరికలను పంపడం ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చనీయాంశంగా మారింది.
నిన్న ఎవరూ ఊహించని సమయంలో వెనిజులాలో నిమిషాల వ్యవధిలో వరుసగా 7.2 మరియు 7.5 తీవ్రతతో భారీ భూకంపాలు వచ్చాయి. ఈ ఘోర విపత్తులో ఇప్పటివరకు 164 మంది మరణించగా, 971 మంది తీవ్రంగా గాయపడ్డారు. వందలాది మంది ఇంకా శిథిలాల కింద చిక్కుకుని ఉంటారని భావిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం అక్కడ సహాయక చర్యలు ముమ్మరంగా సాగుతున్నాయి.
ఆండ్రాయిడ్ ఎర్త్క్వేక్ అలర్ట్ సిస్టమ్ ఎలా పనిచేస్తుంది?
ఈ విపత్తు సమయంలో వెనిజులాలోని లక్షలాది మంది ఆండ్రాయిడ్ మొబైల్స్కు గూగుల్కు చెందిన ‘ఆండ్రాయిడ్ ఎర్త్క్వేక్ అలర్ట్స్ సిస్టమ్’ (Android Earthquake Alerts System) ద్వారా భూకంప హెచ్చరిక సందేశాలు వెళ్లాయి.
స్మార్ట్ఫోన్లలో ఉండే ‘యాక్సిలరోమీటర్లు’ (Accelerometers) అనే సెన్సార్లు భూకంపం ప్రారంభంలో వచ్చే ప్రాథమిక తరంగాలైన ‘P-తరంగాలను’ (P-waves) గుర్తిస్తాయి. ఇవి భారీ విధ్వంసాన్ని సృష్టించే ‘S-తరంగాల’ (S-waves) కంటే చాలా వేగంగా ప్రయాణిస్తాయి. ఒకే ప్రాంతంలో వందలాది ఫోన్లు ఈ తరంగాలను గుర్తించినప్పుడు, గూగుల్ సర్వర్లు దానిని భూకంపంగా నిర్ధారించి, ఆ ప్రాంతంలోని మిగతా ప్రజలందరికీ కొన్ని సెకన్ల ముందే అలర్ట్ మెసేజ్లను పంపుతాయి.
ఈ సాంకేతికతపై ‘BOTS.Ai’ సంస్థ డైరెక్టర్ నిహార్ అరోరా మాట్లాడుతూ.. “భూకంప హెచ్చరిక వ్యవస్థలు సాంకేతికంగా ఎంతగా అభివృద్ధి చెందాయో వెనిజులా ఘటనే నిదర్శనం. అయితే చాలామంది అనుకుంటున్నట్లు గూగుల్ భూకంపం వస్తుందని ముందే ఊహించలేదు (Predict చేయలేదు). కేవలం భూకంపం ప్రారంభమైన వెంటనే దాని తొలి సంకేతాలను గుర్తించి, తీవ్రమైన ప్రకంపనలు మొదలయ్యే లోపు ప్రజలు సురక్షిత ప్రాంతాలకు వెళ్లడానికి కొన్ని సెకన్ల సమయాన్ని ఇచ్చింది” అని వివరించారు.
మీ ఫోన్లో ఈ అలర్ట్ను ఎలా ఆన్ చేసుకోవాలి?
ఆండ్రాయిడ్ స్మార్ట్ఫోన్ వాడుతున్న ప్రతి ఒక్కరూ ఈ రక్షణ ఫీచర్ను ఉచితంగా యాక్టివేట్ చేసుకోవచ్చు:
Settings ➔ Safety & Emergency ➔ Earthquake alerts లోకి వెళ్లి ఈ ఆప్షన్ను ‘ON’ చేసుకోవాలి.
విపత్తు నిర్వహణలో సాంకేతికత పాత్ర – నిపుణుల అభిప్రాయం:
ప్రతి ఏటా ప్రపంచవ్యాప్తంగా భూకంపాల వల్ల వేలాది మంది ప్రాణాలు కోల్పోతున్నారు. ఇలాంటి తరుణంలో ఈ తరహా సాంకేతికతను మరింత ఆధునీకరించాలని నెటిజన్లు కోరుకుంటున్నారు.
దీనిపై ‘ఎన్విరోకేర్ ఫౌండేషన్’ (Envirocare Foundation) సహ-వ్యవస్థాపకుడు హృషిత్ బంధ్రి మాట్లాడుతూ.. “విపత్తు నిర్వహణను బలోపేతం చేయడంలో, ప్రజల భద్రతను మెరుగుపరచడంలో సాంకేతికత ఎంత కీలకమో వెనిజులా ఉదంతం నిరూపించింది. భూకంపాలను ముందే ఊహించడం అసాధ్యమైనప్పటికీ.. సాంకేతికతను ఉపయోగించి వాటిని తక్షణమే గుర్తించి, ప్రాణనష్టాన్ని నివారించడానికి వేగంగా సమాచారాన్ని చేరవేయవచ్చు. వేగంగా విస్తరిస్తున్న నగరాలు, మౌలిక సదుపాయాల రక్షణ కోసం ఇలాంటి సాంకేతికతలపై పెట్టుబడులు పెట్టడం అవసరం. నేడు ప్రతి ఒక్కరి వద్ద స్మార్ట్ఫోన్ ఉంటోంది కాబట్టి, అత్యవసర సమయాల్లో ప్రజలకు రక్షణ సమాచారాన్ని అందించడం సులువవుతుంది. భవిష్యత్తులో కేవలం భూకంపాలే కాకుండా వరదలు, తుఫానులు, తీవ్రమైన వడగాల్పులు వంటి వివిధ ప్రకృతి వైపరీత్యాలపై కూడా ఇలాంటి ముందస్తు హెచ్చరికలను అందించాలి” అని అభిప్రాయపడ్డారు.