భారత చరిత్రలో ఎందరో విదేశీయులు దండెత్తారు. మొఘలుల నుండి బ్రిటిష్ వారి వరకు అందరూ భారతదేశంలోకి చొరబడి అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్నారు. అయితే, ‘దురాక్రమణదారుడు’ అనగానే అందరికీ ముందుగా గుర్తొచ్చే పేరు మహ్మద్ గజినీ. ఎందుకంటే మరే ఇతర పాలకుడు చేయని విధంగా ఆయన భారతదేశంపై ఏకంగా 17 సార్లు దాడులు చేశారు.
ఎవరీ మహ్మద్ గజినీ? క్రీ.శ. 998లో, తుర్కిష్ పాలకుడైన మహ్మద్ గజినీ తన తండ్రి తర్వాత సింహాసనాన్ని అధిష్టించారు. నేటి దక్షిణ కాబూల్‌లోని ‘గజినీ’ నగరాన్ని రాజధానిగా చేసుకుని మధ్య ఆసియాలో ఒక భారీ సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించారు. ‘సుల్తాన్’ అనే బిరుదును పొందిన మొదటి పాలకుడు ఆయనే. క్రీ.శ. 1000 నుండి 1027 మధ్య కాలంలో ఆయన 17 సార్లు భారత్‌పై దండెత్తారు.
దండయాత్రలకు ప్రధాన కారణాలు:
- అపారమైన సంపద: ఆ కాలంలో భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అత్యంత సంపన్న దేశంగా ఉండేది. ఇక్కడి ఆలయాల్లో ఉన్న అపారమైన బంగారాన్ని, సంపదను దోచుకోవడం ఆయన ప్రధాన లక్ష్యం.
- మత ప్రచారం: ఇస్లాం మతాన్ని వ్యాప్తి చేయడం రెండో కారణం.
- రాజకీయ బలం: తన రాజధాని గజినీని మధ్య ఆసియాలోనే అత్యంత శక్తివంతమైన నగరంగా తీర్చిదిద్దేందుకు భారత్ నుండి దోచుకున్న సంపదను ఉపయోగించారు.
విజయ రహస్యం: భారతీయ రాజులు ఎందుకు విఫలమయ్యారు?
మహ్మద్ గజినీ ఒక్కసారి కూడా ఓడిపోకపోవడానికి కొన్ని కీలక కారణాలు ఉన్నాయి:
- యుద్ధ తంత్రాలు (War Tactics): గజినీ సైన్యంలో అత్యంత వేగంగా కదిలే గుర్రపు దళాలు ఎక్కువగా ఉండేవి. కానీ, భారతీయ రాజుల సైన్యంలో ఏనుగులు ఎక్కువగా ఉండేవి. ఏనుగులు బలంగా ఉన్నప్పటికీ, గజినీ దళాల మెరుపు దాడులను తట్టుకోలేకపోయాయి.
- ఐకమత్యం లేకపోవడం: రాజపుత్ర రాజుల మధ్య ఐకమత్యం తక్కువగా ఉండేది. ఒకరిపై దాడి జరిగినప్పుడు మిగిలిన వారు సమన్వయంతో స్పందించలేకపోయారు.
- సమయ స్ఫూర్తి: గజినీ ఎప్పుడూ వేసవి కాలంలోనే దండెత్తేవారు. వర్షాకాలం ప్రారంభం కాకముందే తన రాజధానికి తిరిగి వెళ్ళిపోయేవారు. దీనివల్ల పంజాబ్ నదుల వరదల్లో తన సైన్యం చిక్కుకోకుండా జాగ్రత్త పడేవారు.
అత్యంత భయంకరమైన దండయాత్ర: సోమనాథ్ ఆలయం
క్రీ.శ. 1026లో గుజరాత్ తీరంలోని సోమనాథ్ ఆలయంపై చేసిన దాడి గజినీ చేసిన అన్ని దాడుల్లోనూ అతిపెద్దది. రాజపుత్ర వీరులు మూడు రోజుల పాటు ఆలయాన్ని రక్షించడానికి ప్రాణాలకు తెగించి పోరాడారు. కానీ, చివరకు గజినీ సైన్యం ఆలయాన్ని దోచుకుంది. ఆ కాలంలోనే దాదాపు 20 మిలియన్ల దినార్ల విలువైన సంపదను ఆయన ఇక్కడి నుండి తరలించారు. ఈ దాడిలో సుమారు 5,000 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు.