భారతదేశంలో ఎండలు ముదురుతున్న కొద్దీ, అందరూ ఎంతో ఆసక్తిగా ఎదురుచూసేది “ఫలరాజు” మామిడి పండ్ల కోసమే. అల్ఫోన్సో నుండి దశేరి వరకు రకరకాల మామిడి పండ్లు మన వేసవి ఆహారంలో భాగంగా ఉంటాయి. అయితే, మన పెద్దలు తరతరాలుగా పాటిస్తున్న ‘మామిడి పండ్లను తినే ముందు నీళ్లలో నానబెట్టడం’ అనే అలవాటు వెనుక బలమైన శాస్త్రీయ కారణాలు ఉన్నాయని వైద్య పరిశోధనలు వెల్లడిస్తున్నాయి. కనీసం 30 నిమిషాల పాటు నానబెట్టడం వల్ల పోషకాల శోషణ పెరగడమే కాకుండా, జీర్ణకోశ సమస్యలు దరిచేరవని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
మామిడి పండ్లను నానబెట్టడం వల్ల కలిగే 4 ప్రధాన ప్రయోజనాలు:
- ఫైటిక్ యాసిడ్ (Phytic Acid) ప్రభావాన్ని తగ్గించడం:
మామిడి పండ్లలో సహజంగా ‘ఫైటిక్ యాసిడ్’ ఉంటుంది. దీనిని పోషకాహార శాస్త్రంలో “యాంటీ-న్యూట్రియెంట్” (పోషక వ్యతిరేక పదార్థం) అని పిలుస్తారు. ఇది మన శరీరం కాల్షియం, ఇనుము (Iron) మరియు జింక్ వంటి ముఖ్యమైన ఖనిజాలను గ్రహించకుండా అడ్డుకుంటుంది.
పరిష్కారం: 30 నిమిషాల పాటు నీళ్లలో నానబెట్టడం వల్ల ఈ అదనపు ఫైటిక్ యాసిడ్ విచ్ఛిన్నం అవుతుంది లేదా బయటకు వచ్చేస్తుంది. దీనివల్ల మామిడి పండులో ఉండే మెగ్నీషియం, ఐరన్ వంటి పోషకాలను మన శరీరం పూర్తిస్థాయిలో గ్రహించగలుగుతుంది.
- శరీర వేడిని నియంత్రించడం (Thermogenesis):
మామిడి పండ్లు శరీరంలో జీవక్రియ వేడిని (Metabolic heat) పెంచుతాయి. వీటిని నేరుగా ఎక్కువ మొత్తంలో తింటే ముఖంపై మొటిమలు, వేడి గడ్డలు (Heat boils) రావడం లేదా ఎసిడిటీ, గ్యాస్ వంటి సమస్యలు తలెత్తవచ్చు.
పరిష్కారం: నీళ్లలో నానబెట్టడం వల్ల పండులోని సహజమైన వేడి తగ్గి, అది చల్లబడుతుంది. దీనివల్ల వేసవి కాలంలో కూడా జీర్ణవ్యవస్థపై ఎటువంటి ప్రతికూల ప్రభావం పడకుండా ఉంటుంది.
- పురుగుల మందులు మరియు రసాయనాల తొలగింపు:
నేటి కాలంలో మామిడి పండ్లు త్వరగా పండటానికి ‘కాల్షియం కార్బైడ్’ వంటి రసాయనాలను వాడుతున్నారు. ఇవి చర్మ వ్యాధులకు లేదా జీర్ణకోశ వాపునకు కారణం కావచ్చు. అలాగే మామిడి తొడిమ దగ్గర వచ్చే తెల్లని జిగురు (Sap) లో ‘ఉరుషియోల్’ (Urushiol) అనే అలర్జీ కారకం ఉంటుంది.
పరిష్కారం: కేవలం నీళ్లతో కడగడం కంటే, అరగంట పాటు నానబెట్టడం వల్ల ఈ రసాయన అవశేషాలు, మైనం (Wax) మరియు తొడిమ వద్ద ఉండే జిగురు పూర్తిగా తొలగిపోతాయి. దీనివల్ల గొంతు మంట మరియు చర్మ అలర్జీలను నివారించవచ్చు.
- రుచి మరియు తేమను మెరుగుపరచడం:
కోత కోసిన తర్వాత నిల్వ ఉంచడం వల్ల మామిడి పండ్లు కొంత తేమను కోల్పోతాయి.
పరిష్కారం: నీళ్లలో నానబెట్టడం వల్ల పండు మళ్ళీ తేమను పొంది (Rehydrate), తొక్క తీయడం సులభం అవుతుంది. పండు గుజ్జు తాజాగా, జ్యుసీగా మారుతుంది.