న్యూఢిల్లీ/టెహ్రాన్: పశ్చిమాసియాలో ముదురుతున్న యుద్ధ జ్వాలలను ఆర్పేందుకు ప్రపంచ దేశాలు తీవ్రంగా శ్రమిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ ఈ విషయంలో చురుకైన పాత్ర పోషిస్తున్నారు. సోమవారం అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్‌తో గంటపాటు చర్చలు జరిపిన పుతిన్, మరుసటి రోజే ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్‌కు ఫోన్ చేసి మాట్లాడారు.
అరాగ్చీతో జైశంకర్ సుదీర్ఘ చర్చలు
పుతిన్ చర్చల అనంతరం, భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాగ్చీతో ఫోన్లో మాట్లాడారు. హార్ముజ్ జలసంధి వద్ద ఉద్రిక్తతలు గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్న తరుణంలో ఈ చర్చలు జరగడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
జైశంకర్ స్పందన: “ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అరాగ్చీతో సుదీర్ఘంగా మాట్లాడాను. ఇరాన్ సంక్షోభం వల్ల ఏర్పడిన పరిస్థితులపై చర్చించాం. ఇంధన భద్రత (Energy Security) ప్రమాదంలో పడటంతో భారత్ ఈ యుద్ధం వెంటనే ముగియాలని కోరుకుంటోంది. చమురు, గ్యాస్ సరఫరాలో ఇబ్బందులు కలగకుండా భారత్ తన వంతు ప్రయత్నం చేస్తోంది” అని జైశంకర్ ‘ఎక్స్’ (X) వేదికగా పేర్కొన్నారు. యుద్ధం మొదలైన తర్వాత అరాగ్చీతో జైశంకర్ మాట్లాడటం ఇది మూడవసారి.
పుతిన్ – పెజెష్కియాన్ మధ్య వారంలో రెండోసారి చర్చలు
రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్ కేవలం వారం వ్యవధిలోనే ఇరాన్ అధ్యక్షుడితో రెండోసారి మాట్లాడటం విశేషం. ఈ యుద్ధం మరింత సాగడం వల్ల ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థతో పాటు రష్యా ప్రయోజనాలకు కూడా నష్టం వాటిల్లుతుందని పుతిన్ భావిస్తున్నారు. అందుకే ఈ యుద్ధాన్ని ఆపేందుకు ఆయన గట్టిగా ప్రయత్నిస్తున్నారు.
క్రెమ్లిన్ సందేశం: ఇరాన్‌పై ఇజ్రాయెల్-అమెరికా జరుపుతున్న ‘దురాక్రమణ’ పట్ల పుతిన్ తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. రాజకీయ మరియు దౌత్య మార్గాల ద్వారానే ఈ సమస్యను పరిష్కరించుకోవాలని ఆయన సూచించారు. ముఖ్యంగా ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ మరణం అంతర్జాతీయ చట్టాల ఉల్లంఘన అని పుతిన్ అభివర్ణించినప్పటికీ, ప్రస్తుతం ‘ప్రతీకారం’ కంటే ‘రక్షణ’కే ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని కోరుతున్నారు.
చమురు చిక్కుముడి.. హార్ముజ్ ముప్పు
పుతిన్ ఇంతలా చొరవ చూపడానికి ప్రధాన కారణం ఆర్థిక ప్రయోజనాలే. హార్ముజ్ జలసంధి మూతపడితే ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు ఉత్పత్తి, సరఫరా నిలిచిపోతుందని ఆయన హెచ్చరించారు. దీనివల్ల ఏర్పడే ఇంధన సంక్షోభం రష్యాతో సహా అన్ని దేశాలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుంది.
ట్రంప్ – పుతిన్ మధ్య ‘గివ్ అండ్ టేక్’?
పుతిన్ మరియు ట్రంప్ మధ్య జరిగిన చర్చల్లో ఉక్రెయిన్ అంశం కూడా ప్రస్తావనకు వచ్చింది. ఉక్రెయిన్ సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించేందుకు ట్రంప్ చేస్తున్న ప్రయత్నాలను పుతిన్ ప్రశంసించారు. విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం.. ఇక్కడ ఒక పెద్ద ‘గివ్ అండ్ టేక్’ ఒప్పందం జరిగే అవకాశం ఉంది. ఉక్రెయిన్ విషయంలో రష్యాకు ట్రంప్ కొన్ని వెసులుబాట్లు ఇస్తే, ప్రతిగా పుతిన్ తన ప్రభావాన్ని ఉపయోగించి ఇరాన్‌ను ఇజ్రాయెల్, అమెరికాపై దాడులు చేయకుండా అడ్డుకోవచ్చు. ఒకవేళ ఇరాన్ గనుక భారీ దాడులకు దిగితే, అమెరికా పూర్తిస్థాయిలో యుద్ధంలోకి దూకాల్సి వస్తుంది, అది ఎవరికీ మంచిది కాదు.
పశ్చిమాసియాలో శాంతి నెలకొంటుందో లేదో చూడాలంటే మరికొన్ని రోజులు వేచి చూడాల్సిందే.