ఇటీవల అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడుల్లో ఇరాన్ అత్యున్నత నాయకుడు అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ మరణించారనే వార్తల నేపథ్యంలో, ఇజ్రాయెల్ చరిత్ర మరోసారి చర్చనీయాంశమైంది. ఒక ముస్లిం ప్రాంతంలో యూదు దేశం ఎలా ఏర్పడింది? దీని వెనుక ఉన్న 2000 ఏళ్ల చరిత్ర ఏమిటి?
1. ప్రాచీన చరిత్ర మరియు జెరూసలేం: జెరూసలేం ప్రపంచంలోని పురాతన నగరాల్లో ఒకటి. బైబిల్ ప్రకారం, ఇది యూదులకు దేవుడు ప్రసాదించిన పవిత్ర భూమి. క్రీస్తు పూర్వం 1000 సంవత్సరాల క్రితమే ఇక్కడ ‘కింగ్డమ్ ఆఫ్ ఇజ్రాయెల్’ ఉండేది. కాలక్రమేణా ఇది బాబిలోనియన్లు, గ్రీకులు, రోమన్లు మరియు చివరగా ముస్లిం పాలకుల (ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం) చేతుల్లోకి వెళ్ళింది.
2. సిలువ యుద్ధాలు (Crusades): క్రీ.శ. 1095 నుండి 1271 వరకు క్రైస్తవులకు, ముస్లింలకు మధ్య ఈ పవిత్ర భూమి కోసం యుద్ధాలు జరిగాయి. దీనినే క్రైస్తవులు ‘సిలువ యుద్ధాలు’ అని, ముస్లింలు ‘జిహాద్’ అని పిలిచారు. సుమారు 100 ఏళ్ల పాటు క్రైస్తవుల పాలనలో ఉన్న జెరూసలేంను ‘సలావుద్దీన్’ నాయకత్వంలోని ముస్లిం సైన్యం తిరిగి స్వాధీనం చేసుకుంది.
3. బ్రిటీష్ పాలన మరియు బాల్‌ఫోర్ ప్రకటన (1917): మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో ఒట్టోమన్ సామ్రాజ్యం పతనమయ్యాక, పాలస్తీనా ప్రాంతం బ్రిటీష్ వారి ఆధీనంలోకి వచ్చింది. ఐరోపాలో వేధింపులకు గురవుతున్న యూదుల కోసం ఒక ప్రత్యేక దేశం కావాలనే ‘జియోనిజం’ ఉద్యమం బలోపేతమైంది. 1917లో బ్రిటీష్ ప్రభుత్వం ‘బాల్‌ఫోర్ ప్రకటన’ ద్వారా యూదులకు దేశాన్ని ఏర్పాటు చేస్తామని అధికారికంగా మద్దతు ఇచ్చింది.
4. ఇజ్రాయెల్ ఆవిర్భావం (1948): రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత, 1948 మే 14న ఇజ్రాయెల్ తన స్వతంత్ర దేశాన్ని ప్రకటించుకుంది. దీనిని అమెరికా, సోవియట్ యూనియన్ గుర్తించాయి. అయితే, ఇజ్రాయెల్ ఏర్పడిన మరుసటి రోజే (మే 15) ఈజిప్ట్, జోర్డాన్, సిరియా, ఇరాక్ మరియు లెబనాన్ వంటి ఐదు ముస్లిం దేశాలు ఏకమై ఇజ్రాయెల్‌పై దాడి చేశాయి.
5. నక్బా (Nakba): ఈ యుద్ధం కారణంగా సుమారు 7.5 లక్షల మంది పాలస్తీనీయులు తమ ఇళ్లను వదిలి పారిపోవాల్సి వచ్చింది. ఈ రోజును పాలస్తీనీయులు ‘నక్బా’ (మహా విపత్తు)గా పరిగణిస్తారు.
6. ఆరు రోజుల యుద్ధం (1967): 1967లో ఇజ్రాయెల్ కేవలం ఆరు రోజుల్లోనే అరబ్ దేశాల కూటమిని ఓడించి.. ఈజిప్ట్ నుండి గజా, సినాయ్; సిరియా నుండి గోలన్ హైట్స్; జోర్డాన్ నుండి వెస్ట్ బ్యాంక్ మరియు తూర్పు జెరూసలేంలను స్వాధీనం చేసుకుంది. దీంతో జెరూసలేం నగరం పూర్తిగా యూదుల నియంత్రణలోకి వచ్చింది.