బాలీవుడ్ నటుడు రణవీర్ సింగ్ నటించిన ‘ధురంధర్: ది రివెంజ్’ సినిమా థియేటర్లలో సందడి చేస్తోంది. ఈ క్రమంలో, పాకిస్తాన్‌లోని కరాచీ అండర్ వరల్డ్ నేపథ్యంలో సాగే ఆయన గూఢచారి పాత్రను చూసి, ప్రేక్షకులు నిజ జీవిత హీరో రవీంద్ర కౌశిక్ను గుర్తు చేసుకుంటున్నారు. భారత గూఢచారి సంస్థ ‘రా’ (RAW) చరిత్రలో రవీంద్ర కౌశిక్ ఒక సంచలనం.
భారత గూఢచారి రవీంద్ర కౌశిక్ ప్రేమ జీవితం: 23 ఏళ్ల వయసులో కౌశిక్ ‘నబీ అహ్మద్ షాకిర్’ అనే పేరుతో సరిహద్దు దాటారు. ఇందుకోసం ఆయన సున్తీ చేయించుకోవడంతో పాటు అనేక శారీరక, సాంస్కృతిక మార్పులకు లోనయ్యారు. తన శిక్షణ మరియు నకిలీ గుర్తింపుతో పాకిస్తాన్ ఆర్మీలో చేరి, మిలిటరీ అకౌంట్స్ విభాగంలో క్లర్క్‌గా పనిచేశారు. తన ప్రతిభతో మేజర్ స్థాయికి ఎదిగారు. అయితే, ఆయన జీవితంలో ఒక ‘ప్రేమ’ కోణం కూడా ఉంది. కౌశిక్ ‘అమానత్’ అనే పాకిస్తానీ మహిళను వివాహం చేసుకుని సంసారాన్ని ప్రారంభించారు.
పాక్ ఆర్మీ అధికారి కుమార్తెతో వివాహం: నివేదికల ప్రకారం, అమానత్ ఒక సీనియర్ పాకిస్తాన్ ఆర్మీ అధికారి కుమార్తె. తన పాకిస్తానీ గుర్తింపును మరింత బలోపేతం చేసుకోవడానికి కౌశిక్ ఆమెను వివాహం చేసుకున్నారు. కానీ, ఆయన ఒక భారతీయ గూఢచారి అని ఆమెకు ఎప్పుడూ తెలియలేదు. ఈ దంపతులకు ఒక కుమారుడు జన్మించాడు. గూఢచారి జీవితంలోని ముప్పులను ఎదుర్కొంటూనే ఆయన తన కుటుంబాన్ని తన అండర్ కవర్ గుర్తింపులో భాగంగా చేసుకున్నారు.
అరెస్టు, చిత్రహింసలు మరియు మరణం: ఒక కమ్యూనికేషన్ ప్రయత్నం విఫలం కావడంతో నబీ అసలు రూపం బయటపడింది. ‘రా’ పంపిన ఒక వ్యక్తి పట్టుబడటంతో, విచారణలో కౌశిక్ గుర్తింపు వెల్లడైంది. ఆయనను అరెస్టు చేసి వివిధ జైళ్లలో ఉంచి దారుణంగా చిత్రహింసలకు గురిచేశారు. 1985లో ఆయనకు మరణశిక్ష విధించగా, తర్వాత అది జీవిత ఖైదుగా మారింది. 16 ఏళ్ల పాటు జైలు జీవితం గడిపిన తర్వాత, అనారోగ్యం మరియు నిర్లక్ష్యం కారణంగా నవంబర్ 21, 2001న జైలులోనే కౌశిక్ కన్నుమూశారు. ఆయనను జైలు సమీపంలోనే పాతిపెట్టారు.
రవీంద్ర కౌశిక్ ఎవరు? ఏప్రిల్ 11, 1952న రాజస్థాన్‌లోని శ్రీ గంగానగర్‌లో జన్మించిన రవీంద్ర కౌశిక్, తొలుత థియేటర్ ఆర్టిస్ట్‌గా కెరీర్ ప్రారంభించారు. ఆయన నటన, గొంతుపై నియంత్రణ మరియు ఏ పాత్రలోనైనా ఒదిగిపోయే తీరు లక్నోలోని ‘రా’ అధికారులను ఆకర్షించాయి.
1973 నుండి 1975 మధ్య ఢిల్లీలో ఆయన కఠినమైన శిక్షణ పొందారు. ఇందులో ఇస్లామిక్ సంప్రదాయాలు, ఉర్దూ భాష మరియు పాకిస్తాన్ సామాజిక పరిస్థితులపై అవగాహన పెంచుకున్నారు. పాకిస్తాన్‌లో కరాచీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఎల్.ఎల్.బి (LLB) పట్టా కూడా పొందారు. ఒక కొత్త వ్యక్తిగా మారే క్రమంలో ఆయన తన అసలు గుర్తింపును పూర్తిగా చెరిపేసుకున్నారు.
పాకిస్తాన్ మేజర్‌గా ఆయనకు అత్యంత సున్నితమైన సైనిక పత్రాలు మరియు సమాచారం అందుబాటులో ఉండేవి. 1979 నుండి 1983 వరకు ఆయన భారత ఏజెన్సీలకు కీలకమైన సమాచారాన్ని అందించారు. ఆయన అందించిన సమాచారం వల్ల అనేక యుద్ధ విమాన ప్రమాదాలు మరియు సైనిక ఘర్షణలు నివారించబడ్డాయని చెబుతారు. అప్పటి ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ ఆయన సాహసానికి మెచ్చి ‘ది బ్లాక్ టైగర్’ (The Black Tiger) అనే బిరుదును ఇచ్చారు.