న్యూఢిల్లీ: పార్లమెంటులో జరగబోయే వర్షాకాల సమావేశాలు ఎన్డీఏ (NDA) ప్రభుత్వానికి కీలకమైన రాజకీయ, శాసనపరమైన పరీక్షగా మారనున్నాయి. ప్రతిపాదిత ‘రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు’ (Constitution Amendment Bill) చర్చకు రానుండటంతో, ప్రభుత్వం తన బలాన్ని నిరూపించుకోవాల్సి ఉంది.
కీలకమైన పరీక్ష: జాయింట్ పార్లమెంటరీ కమిటీ (JPC) తన నివేదికను సమర్పించిన తర్వాత, బిల్లును ముందుకు తీసుకెళ్లాలంటే రాజ్యాంగం ప్రకారం అవసరమైన మూడింట రెండు వంతుల (two-thirds) మెజారిటీని ప్రభుత్వం సాధించాల్సి ఉంటుంది. మహిళా రిజర్వేషన్ల ఫ్రేమ్వర్క్ నేపథ్యంలో ఈ బిల్లుపై సర్వత్రా ఆసక్తి నెలకొంది.
JPC ప్రతిపాదించిన 5 కీలక మార్పులు:
- ‘తొలగింపు’ స్థానంలో ‘సస్పెన్షన్’: మంత్రులను పదవి నుండి తొలగించే బదులు, తాత్కాలికంగా ‘సస్పెన్షన్’ చేయడం మంచిదని కమిటీ సూచించింది.
- ‘తీవ్రమైన నేరాల’ నిర్వచనం: ఐదేళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జైలు శిక్ష పడే నేరాలను మాత్రమే ‘తీవ్రమైన నేరాలు’గా పరిగణించాలని బిల్లులో స్పష్టం చేయాలని ప్రతిపాదించింది.
- ఆటోమేటిక్ పునఃస్థాపన: కేసులో నిర్దోషిగా తేలినప్పుడు లేదా ప్రాసిక్యూషన్ నిర్ణీత సమయంలోపు ముందుకు వెళ్లలేనప్పుడు, సస్పెన్షన్కు గురైన మంత్రి ఆటోమేటిక్గా తిరిగి పదవిలో చేరేలా నిబంధన ఉండాలని పేర్కొంది.
- ఫాస్ట్ ట్రాక్ కోర్టులు: సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాల మేరకు ప్రధానమంత్రులు, ముఖ్యమంత్రులు, మంత్రులకు సంబంధించిన కేసులను వేగంగా పరిష్కరించడానికి ప్రత్యేక ఫాస్ట్ ట్రాక్ కోర్టులను ఏర్పాటు చేయాలని సూచించింది.
- నేరాల ప్రత్యేక షెడ్యూల్: సస్పెన్షన్కు దారితీసే నేరాల జాబితాను ఒక ప్రత్యేక షెడ్యూల్లో చేర్చాలని కమిటీ సిఫార్సు చేసింది.
ప్రతిపక్షాల అసమ్మతి: అసదుద్దీన్ ఒవైసీ, సుప్రియా సూలే నేతృత్వంలోని ప్రతిపక్ష సభ్యులు ఈ బిల్లుపై అసమ్మతి నోట్లను సమర్పించనున్నారు.
- దుర్వినియోగం: అధికార ప్రభుత్వం దర్యాప్తు సంస్థలను రాజకీయ కక్ష సాధింపులకు వాడుకునే అవకాశం ఉందని, ఇది సమాఖ్య వ్యవస్థ (Federal balance)కు ముప్పు అని ప్రతిపక్షాలు ఆందోళన చెందుతున్నాయి.
- బెయిల్ నిబంధనలు: మనీ లాండరింగ్ నిరోధక చట్టం (PMLA) వంటి కఠిన నిబంధనల వల్ల, ఒక మంత్రి బెయిల్ పొందినా తిరిగి పదవిలో చేరే విషయంలో స్పష్టత లేదని వారు వాదిస్తున్నారు. ఏ నేరాలు ‘తీవ్రమైనవి’ అనే విషయంలో స్పష్టత లేకపోవడం ఈ బిల్లు అమలులో సందిగ్ధతకు దారితీస్తుందని ప్రతిపక్షాలు భావిస్తున్నాయి.